II Ka 15/25 - wyrok Sąd Okręgowy w Siedlcach z 2025-03-31

Sygn. akt II Ka 15/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 31 marca 2025r.

Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Paweł Mądry

Protokolant:

p.o. sekr. sąd. Anita Lemisiewicz-Pszczel

przy udziale prokuratora Artura Trębickiego

po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 r. sprawy

M. U.

oskarżonego z art. 178a § 1 kk

na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora

od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim

z dnia 13 listopada 2024 r. sygn. akt II K 310/24

I.  w zaskarżonej części wyrok utrzymuje w mocy;

II.  określa, że wydatki za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 15/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 13 listopada 2024 r., sygn. akt II K 310/24

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

co do winy

co do kary

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

art. 439 k.p.k.

brak zarzutów

1.4. Wnioski

uchylenie

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

----

---------------------

-------------------------------------------------------------

------------

-------------

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

-------

--------------------

------------------------------------------------------------

------------

-----------

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

----------------

-----------------------------------

--------------------------------------------------------------------------

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

----------------

------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

zarzut obrazy przepisów prawa karnego materialnego tj. przepisu art. 44b § 2 kk poprzez jego niezastosowanie, wynikające z wyrażenia błędnego poglądu prawnego, że przepis art. 44b § 2 kk nie przewiduje możliwości orzeczenia przepadku równowartości pojazdu mechanicznego, jeśli sprawca przestępstwa, w czasie jego popełnienia, prowadził cudzy pojazd mechaniczny (pojazd niestanowiący własności sprawcy), podczas gdy wykładnia gramatyczna przepisu art. 44b § 2 kk, stanowi, że w przypadku gdy pojazd nie stanowi wyłącznej własności sprawy, orzeka się przepadek jego równowartości

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

- w ocenie Sądu Okręgowego należało co do zasady zgodzić się z argumentacją prokuratora wyrażoną w apelacji. Zgodnie z art. 44b § 2 kk, jeżeli w czasie popełnienia przestępstwa pojazd nie stanowił wyłącznej własności sprawcy albo po popełnieniu przestępstwa sprawca zbył, darował lub ukrył podlegający przepadkowi pojazd, orzeka się przepadek równowartości pojazdu. Zauważyć należy, że literalna interpretacja tego przepisu jasno wskazuje, że dotyczy on wszystkich innych przypadków za wyjątkiem wyłącznej własności pojazdu, a więc będzie dotyczył współwłasności, jak też sytuacji, gdy sprawca nie posiada żadnego prawa własności do danego pojazdu. Ponadto dostrzec można, że w przepisie tym ustawodawca zrównuje z brakiem wyłącznej własności także sytuacje, w których sprawca zbył czy darował podlegający przepadkowi pojazd, a więc całkowicie pozbawił się prawa własności bądź współwłasności, co dodatkowo przemawia za słusznością takiej wykładni. Nie ulega wątpliwości, że interpretacja przepisu art. 44b § 2 kk przedstawiona przez Sąd meriti w uzasadnieniu jest dowolna i błędna, a pogląd wyrażony w przywołanym przez Sąd Rejonowy komentarzu jest odosobniony i nie znajduje poparcia w orzecznictwie sądów powszechnych orzekających w tej materii.

- jednakże Sąd Okręgowy uznał, że wobec całokształtu okoliczności sprawy decyzja Sądu Rejonowego o niezastosowaniu wobec oskarżonego środka przewidzianego w art. 44b § 2 kk była słuszna, chociaż błędnie umotywowana. Zgodnie z art. 56 kk, przepisy dotyczące dyrektyw wymiaru kary stosuje się odpowiednio do orzekania o innych środkach przewidzianych w Kodeksie Karnym, wobec powyższego Sąd decydując o zastosowaniu instytucji przepadku równowartości pojazdu powinien uwzględnić stopień społecznej szkodliwości czynu, okoliczności obciążające i okoliczności łagodzące, cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego. Jednocześnie dolegliwość środka jakim jest przepadek równowartości pojazdu mechanicznego nie może przekraczać stopnia winy.

- przekładając powyższe na okoliczności przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że zmieniając zaskarżony wyrok poprzez orzeczenie wobec oskarżonego przepadku równowartości pojazdu, doszłoby do naruszenia bezwzględnego zakazu wymiaru kary (przepadku), który swoją dolegliwością ewidentnie przekraczałby stopień winy. Zakaz ten ma podstawę konstytucyjną i stanowi jedną z najbardziej fundamentalnych zasad gwarancyjnych w demokratycznym państwie prawa. Dolegliwość kary nigdy nie może przekraczać stopnia winy, byłaby wówczas karą rażąco niesprawiedliwą.

- jak wynika z akt sprawy, oskarżony w toku całego postępowania konsekwentnie przyznawał się do winy i wyrażał skruchę. Zgodnie z wyjaśnieniami przedstawionymi w toku rozprawy głównej, oskarżony porozumiał się z właścicielem pojazdu, z którym zna się od wielu lat i wspólnie ustalili sposób naprawienia szkody. Zgodnie z oświadczeniem oskarżonego na rozprawie głównej, szkoda już została częściowo naprawiona. Wobec powyższego, orzeczenie obok kary grzywny, zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat (z wyłączeniami) oraz świadczenia pieniężnego dodatkowo przepadku równowartości pojazdu w kwocie 120.000 złotych byłoby sprzeczne z dyrektywami wymiaru kary określonymi w art. 53 kk, a tak sformułowany wyrok rażąco surowy. Z tych względów Sąd Okręgowy uznał, że w sprawie zachodzi, przewidziany w art. 178a § 5 kk, wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami.

Wniosek

wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego M. U., na podstawie art. 44b § 2 kk, przepadku równowartości pojazdu

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

pomimo zasadności zarzutu apelacji, wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie z powyżej wskazanych powodów

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 13 listopada 2024 r., sygn. akt II K 310/24 w zaskarżonej części.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

wyrok w zaskarżonej części jako słuszny i odpowiadający prawu należało utrzymać w mocy

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach zmiany

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

-------------------------------------------------------------------------------------------

art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

4.1.

-------------------------------------------------------------------------------------------

art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

-----------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

6.  Koszty Procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II.

apelacja prokuratora okazała się bezzasadna, zatem Sąd Okręgowy na podstawie art. 636 § 1 kpk określił, że wydatki za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa

7.  PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

prokurator

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

brak rozstrzygnięcia o przepadku

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

co do winy

co do kary

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

art. 439 k.p.k.

brak zarzutów

1.4. Wnioski

uchylenie

zmiana

Dodano:  ,  Opublikował(a):  Ewa Olewińska
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Siedlcach
Osoba, która wytworzyła informację:  Paweł Mądry
Data wytworzenia informacji: