Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Siedlcach

Przewodniczący:

SSO Agnieszka Karłowicz (spr.)

Sędziowie:

SO Sylwia Olimpia Uszyńska

SO Paweł Mądry

Protokolant:

sekr. sąd. Beata Wilkowska

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 179/24

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

4

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 1 września 2023 r., sygn. II K 362/22

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☒

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

1

K. K. (1), R. P. i K. Ł.

-oskarżeni są osobami niekaranymi

- prawidłowość przeprowadzonego rozpoznania oskarżonych

dane o karalności

tablice poglądowe

k.3057-3059,3216

k.3189, 3193

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

------

------------------

-------------------------------------------------------------

--------------

-------------

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.

dane o karalności, tablice poglądowe

Strony nie kwestionowały prawidłowości dokumentu urzędowego w postaci danych o karalności, natomiast pomimo zastrzeżeń co to tablic poglądowych uznano, że trudno mówić o sugestii, jeżeli osoba R. P. była znana T. D. bardzo dobrze, poprzez wielokrotny kontakt, a osoby przybrane są w podobnym wieku, nie wyróżniają się ubiorem czy znakami szczególnymi na twarzy, zaś długość włosów jest rzeczą zmienną.

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

-----------------

------------------------------------

--------------------------------------------------------------------------

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzuty obrońcy oskarżonego R. P.

1

1. obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, ti. art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s., poprzez:

- zastosowanie tego przepisu do przypisanych oskarżonemu czynów zabronionych opisanych wart. 65 §1 k.k.s. oraz art. 91 §1 k.k.s. i na tej podstawie zastosowanie wobec oskarżonego nadzwyczajnego obostrzenia kary, w oparciu o przesłankę wartości należności publicznoprawnej narażonej na uszczuplenie, podczas gdy zastosowanie art. 37 §1 pkt 1 k.k.s. wymaga nastąpienia skutku w postaci uszczuplenia należności publicznoprawnej co najmniej dużej wartości, a tym samym zastosowaniu tego przepisu w sytuacji, gdy czyn zarzucany oskarżonemu nie spełnia wymogów art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s. tj. nie doszło do uszczuplenia należności publicznoprawnej (a wartość przedmiotu czynu zabronionego, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 in fine, odnosi się do przestępstwa bazowego - art. 63 § 2 k.k.s, 86 §1 k.k.s., a nie czynu zarzucanego oskarżonemu)

- przyjęcie, że kwoty 11.124.421,00 zł stanowiła wartości przedmiotu czynu zabronionego w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s. in fine w zw. z art. 53 § 17 k.k.s., mimo że kwota ta nie stanowiła i nie mogła stanowić wartości przedmiotu czynów zabronionych przypisanych oskarżonemu (wartość przedmiotu czynu zabronionego może się odnosić tylko do wartości przestępstwa bazowego z art. 63 § 2 i 86 § 1 k.k.s., które nie było zarzucane oskarżonemu), opisanych w art. 65 § 1 k.k.s. oraz art. 91 § 1 k.k.s., ale sumę narażonej na uszczuplenie należności celnej w łącznej kwocie 497.279 zł, narażonego na uszczuplenie podatku akcyzowego w łącznej wysokości 8.706.203.0 zł oraz - nie objętego zarzutem, ani opisem zarzucanego czynu - narażonego na uszczuplenie podatku VAT w łącznej wysokości 2.315.367,00 zł,

- nieuwzględnieniu tego przepisu w zawartej w sentencji zaskarżonego wyroku kwalifikacji czynu przypisanego oskarżonemu przy jednoczesnym uwzględnieniu tego przepisu jako podstawy prawnej wymiaru kary i zastosowaniu wobec oskarżonego w oparciu o ten przepis nadzwyczajnego obostrzenia kary;

2. z zastrzeżeniem zarzutu opisanego w punkcie poprzedzającym, nastąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej wymienionej w art. 439 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 pkt 9 k.p.k.. polegające na wykroczeniu przez Sąd pierwszej instancji poza granice skargi oskarżyciela publicznego poprzez przyjęcie „wartości przedmiotu czynu zabronionego" - a w rzeczywistości wartości narażonych na uszczuplenie należności publicznoprawnych - w kwocie 11.124.421,00 zł, stanowiącej sumę narażonej na uszczuplenie należności celnej w łącznej kwocie 497.279,00 zł, podatku akcyzowego w łącznej wysokości 8.706.203,00 zł oraz podatku VAT w łącznej wysokości 2.315.367,00 zł, jako przesłanki zastosowania art. 37 §1 pkt 1 k.k.s. i nadzwyczajnego obostrzenia w oparciu o ten przepis wymierzanej kary, podczas gdy w opisie zarzucanego oskarżonemu czynu brak jest czynności, które powodowałyby powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku VAT, a jedynie przechowywanie i przewóz wyrobów akcyzowych (czynności nie powodujące powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku VAT), w konsekwencji czego narażenie na uszczuplenie podatku VAT nie było objęte skargą oskarżyciela publicznego;

3. na podstawie art. 438 pkt 1a kpk - obrazę przepisów prawa materialnego stanowiąca wypadek inny niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k.. ti. art. 106 k.k. w zw. z art. 20 § 2 k.k.s. oraz art. 13 § 1 k.k.s., polegającą na uwzględnieniu przy wymiarze kary tej okoliczności, że oskarżony był karany za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu poza granicami Polski (w Niemczech), mimo że według stanu na dzień wydania zaskarżonego wyroku, tj. 1 września 2023 r., nastąpiło zatarcie skazania, w związku z czym takie zatarte skazanie nie powinno być brane pod uwagę ani przy ocenie winy oskarżonego, ani przy wymiarze kary (zatarte skazanie nie może wywoływać negatywnych skutków dla oskarżonego);

4. na podstawie art. 438 pkt 1a kpk - obrazę przepisów prawa materialnego stanowiącą wypadek inny niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k.. ti. art. 13 § 2 k.k.s. poprzez zastosowanie, przy wymiarze kary, w stosunku do oskarżonego R. P. okoliczności nie odnoszących się do jego osoby ani do treści zarzuconego mu czynu, w tym tych samych okoliczności mających mieć wpływ na wymiar kary, co w przypadku pozostałych oskarżonych, w tym okoliczności nie dotyczących bezpośrednio oskarżonego R. P., takich jak:

- duża skala rzekomo prowadzonej działalności przestępczej,

- uczynienie sobie z takiej działalności źródła dochodu,

- nagminność tego typu przestępstw na terenie różnych części kraju, mimo braku dowodów na wystąpienie takich okoliczności,;

5. na podstawie art. 438 pkt 2 k.p.k. - obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, ti. art. 391 § 1 k.p.k. polegającą na zastosowaniu tego przepisu na rozprawie w dniu 24 lutego 2023 r. jako podstawy prawnej i odczytaniu fragmentów wyjaśnień świadka T. D., złożonych przez niego jako podejrzanego w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez Mazowiecki V Wydział Zamiejscowy Departamentu do spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w W. pod sygn. akt PKV WZ Ds. 88.2020, odrębnym od postępowania w niniejszej sprawie oraz nie dotyczącym zdarzeń, będących przedmiotem niniejszej sprawy, mimo że przepis ten stanowi podstawę odczytania zeznań danej osoby w charakterze świadka, a nie wyjaśnień złożonych w charakterze oskarżonego lub podejrzanego, przy czym ustalenia faktyczne, poczynione przez Sąd pierwszej instancji w oparciu o ten dowód, miały istotny wpływ na skazanie oraz wymiar kary;

6. na podstawie art. 438 pkt 2 k.p.k. - obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, ti. art. 170 § 1 pkt 1 k.p.k.. art. 391 § 1 k.p.k.. art. 391 § 2 k.p.k. w zw. z art. 391k.p.k., art. 391 § 2 k.p.k. w zw. z art. 182 § 3 k.p.k. polegającą na odczytaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2023 r. fragmentów wyjaśnień świadka T. D., złożonych przez niego jako podejrzanego w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez Mazowiecki V Wydział Zamiejscowy Departamentu do spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w W. pod sygn. akt PK V WZ Ds. 88.2020, odrębnym od postępowania w niniejszej sprawie oraz nie dotyczącym zdarzeń, będących przedmiotem niniejszej sprawy, mimo że:

- świadek T. D. nie posiadał w postępowaniu w niniejszej sprawie statusu podejrzanego lub oskarżonego (nie nastąpiła w niniejszej sprawie zmiana roli T. D. z podejrzanego lub oskarżonego na świadka) w związku z czym w/w wyjaśnienia nie mogły zostać odczytane na podstawie art. 391 § 2 k.p.k. w zw. z art. 391 § 1 k.p.k.,

- świadek T. D. nie był w innej toczącej się sprawie oskarżony o współudział w przestępstwie objętym niniejszym postępowaniem w związku z czym w/w wyjaśnienia nie mogły zostać odczytane na podstawie art. 391 §2 k.p.k. w zw. z art. 182 § 3 k.p.k.,

a tym samym przeprowadzenie tegoż dowodu było niedopuszczalne w rozumieniu art. 170 § 1 pkt 1 k.p.k., przy czym ustalenia faktyczne, poczynione przez Sąd pierwszej instancji w oparciu o ten dowód, miały istotny wpływ na skazanie oraz wymiar kary;

7. obraza przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, ti. art. 391 $ 1 i 2 k.p.k.. polegająca na odczytaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2023 r., w ramach przesłuchania świadka T. D., fragmentów przedłożonych przez oskarżyciela publicznego w załączeniu do pisma z dnia 27 października 2022 r., zatytułowanego „Wniosek dowodowy" (k. 2482 i n.) kopii mających odzwierciedlać Protokół przesłuchania podejrzanego z dnia 14 stycznia 2021 r., Protokół przesłuchania podejrzanego z dnia 3 lutego 2021 r. oraz Protokół przesłuchania podejrzanego z dnia 19 sierpnia 2021 r. z akt sprawy postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Mazowiecki V Wydział Zamiejscowy Departamentu do spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w W. pod sygn. akt PKV WZ Ds. 88.2020, które to protokoły nie zostały przedłożone do akt niniejszej sprawy, w oryginale lub w odpisach poświadczonych za zgodność z oryginałem przez uprawnione do tego osoby, a jedynie w zwykłych kopiach, które nie mogą być uznane za protokoły złożonych uprzednio zeznań lub wyjaśnień w rozumieniu art. 391 § k.p.k.;

8. obraza przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, ti. art. 391 §1 i 2 k.p.k. wzw. z art. 171 §1 i § 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k.. polegająca na odczytaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2023 r. fragmentów wyjaśnień świadka T. D., złożonych przez niego jako podejrzanego w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez Mazowiecki V Wydział Zamiejscowy Departamentu do spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w W. pod sygn. akt PKV WZ Ds. 88.2020, odrębnym od postępowania w niniejszej sprawie oraz nie dotyczącym zdarzeń, będących przedmiotem niniejszej sprawy, bez uprzedniego zapewnienia mu możliwości swobodnej wypowiedzi w ramach bezpośredniego przesłuchania na rozprawie po doprowadzeniu świadka na rozprawę, a tym samym bez podjęcia przez Sąd pierwszej instancji prób odebrania od tego świadka jego bezpośrednich zeznań, przy czym treść pisma świadka z dnia 2 stycznia 2023 r. (k. 2624) wskazuje na to, że świadek był gotów złożyć zeznania w razie doprowadzenia go na rozprawę;

9. na podstawie art. 438 pkt 2 k.p.k. - obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, ti. art. 171 § 1 k.p.k.. art. 171 § 7 k.p.k. wzw. żart. 171 §1 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. polegającą na niezapewnieniu świadkowi T. D. możliwości swobodnej wypowiedzi na rozprawie z dnia 24 lutego 2023 r. w związku z przesłuchaniem świadka w drodze wideokonferencji z aresztem śledczym, w którym świadek był osadzony, zamiast zarządzeniem doprowadzenia świadka na rozprawę w celu złożenia przez niego takich zeznań zgodnie z prośbą świadka zawartą w treści jego pisma z dnia 2 stycznia 2023 r. (k. 2624), mimo że świadek w w/w piśmie wskazywał wprost, że przesłuchanie w drodze wideokonferencji nie pozwoli mu na swobodną wypowiedź, a nadto na brak swobody takiej wypowiedzi wskazuje zarówno treść zeznań świadka ostatecznie złożonych przez niego na rozprawie w dniu 24 lutego 2023 r., jak i zachowanie świadka w toku tego przesłuchania (wyraźna nerwowość, skrępowanie, próby unikania odpowiedzi na pytania), przy czym zgodnie z art. 171 § 7 k.p.k., zeznania złożone w warunkach wyłączających swobodę wypowiedzi nie mogą stanowić dowodu:

10. obraza przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, ti. art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. w zakresie oceny dowodu w postaci zeznań świadka T. D. złożonych na rozprawie w dniu 24 lutego 2023 r., polegającą na dokonaniu przez Sąd pierwszej instancji dowolnej, a nie swobodnej, sprzecznej z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oceny tego dowodu, ocenie tych zeznań jako spójnych, logicznych i przekonujących oraz przyjęciu ich za decydujące w ustaleniu okoliczności mających potwierdzać winę oskarżonego, mimo że:

- dowód ten nie stanowił swobodnych zeznań świadka T. D. złożonych bezpośrednio na rozprawie przed Sądem pierwszej instancji, ale odczytanie fragmentów z kopii protokołów wyjaśnień świadka złożonych w charakterze podejrzanego winnym postępowaniu, dotyczącym zdarzeń pozostających bez związku z przedmiotem niniejszego postępowania, przy czym odczytanie tych wyjaśnień nastąpiło z istotnym naruszeniem przepisów postępowania [vide: zarzuty w punktach poprzedzających),

- odczytane wyjaśnienia T. D. stanowiły jego wyjaśnienia w charakterze podejrzanego, nie zaś zeznania w charakterze świadka, składane pod rygorem odpowiedzialności karnej na podstawie art. 233 k.k., a jednocześnie ewidentnym jest, że zostały przez niego złożone w celu poprawy jego sytuacji procesowej jako podejrzanego w postępowaniu w sprawie PK V WZ Ds. 88.2020,

- odczytane wyjaśnienia T. D. nie dotyczyły zdarzeń opisanych w akcie oskarżenia oraz objętych postępowaniem w niniejszej sprawie,

- z odczytanych wyjaśnień T. D. wynika, że oskarżony R. P. nie był mu znany ani z imienia i nazwiska, ani z pseudonimu,

- odczytane wyjaśnienia T. D. nie potwierdzają w żaden sposób, jakoby oskarżony R. P. miał pomagać przy pracach z papierosami, udostępniać swoje magazyny, czy organizować transporty takich papierosów,

- odczytane wyjaśnienia T. D. nie potwierdzają w żaden sposób, jakoby oskarżony R. P. miał brać udział w zorganizowanym procederze przestępczym, przy czym powyższemu zaprzecza ten fakt, że w przeciwieństwie do innych osób wspomnianych przez T. D. w jego wyjaśnieniach, oskarżony R. P. nie posiadał przypisanego pseudonimu,

- istnieją nieusunięte wątpliwości w zakresie rozpoznania oskarżonego R. P. przez T. D. w jego odczytanych wyjaśnieniach, bowiem świadek miał rozpoznać oskarżonego dopiero po okazaniu mu „tablicy poglądowej nr 2 znajdującej się w aktach śledztwa PKV WZ Ds. 32.2019", która to tablica nie została przedłożona do akt niniejszej sprawy, w związku z czym brak było możliwości weryfikacji rozpoznania; jednocześnie świadek nie widział oskarżonego R. P. na rozprawie w dniu 24 lutego 2023 r. (oskarżony nie był na tej rozprawie obecny, ani nie został zobowiązany do osobistego na niej stawiennictwa), a tym samym jego oświadczenie złożone na rozprawie, iż zna oskarżonych - nie może się ostać, zwłaszcza w sytuacji, gdy oskarżonych jest trzech, a świadek nie sprecyzował czy zna wszystkich oskarżonych;

11. obraza przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, ti. art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k.. a także - z ostrożności procesowej - art. 193 § 1 k.p.k. w zakresie ustalenia wartości narażonych na uszczuplenie należności publicznoprawnych w postaci cła i akcyzy, polegającą na poczynieniu takich ustaleń w oparciu o:

- wydruk tabeli zatytułowanej: „Kalkulator do wyliczania należności przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym papierosów nie oznaczonych polskimi znakami akcyzy (na arkuszu wypełniamy tylko pola oznaczone kolorem żółtym należności wyliczane są automatycznie) Kod CN: (...)", nieopatrzonej żadną datą, ani podpisem żadnej osoby, pochodzącej najprawdopodobniej z programu E., bez możliwości weryfikacji wykonanych tam obliczeń, w szczególności zastosowanych w tych obliczeniach formuł i podstawy naliczenia należności celnych i podatkowych (k. 223),

- notatkę urzędową z dnia 14 września 2017 r. dotyczącą przeliczenia zabezpieczonych papierosów w celu uzyskania ilości sztuk, nie stanowiącej szczegółowego protokołu z wykonania takiej czynności, bez możliwości weryfikacji, kto i w jaki sposób dokonał takiego przeliczenia, w szczególności, czy ręcznie przeliczona została indywidualnie ilość papierosów w każdej z łącznie 513.700 zatrzymanych paczek, czy też przyjęto hipotetycznie, że w każdej pojedynczej paczce znajduje się po 20 sztuk papierosów (k. 237), co nasuwa wątpliwości wobec faktu, że wspomniana notatka pochodzi z dnia ujawnienia tych papierosów

- pismo Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia 15 września 2017 r., (...), zawierającą wyłącznie informację o rzekomej wysokości narażonych na uszczuplenie należności publicznoprawnych, bez przedstawienia opisu ustalenia tych wysokości, a tym samym bez możliwości ich weryfikacji, przy czym w treści pisma wyraźnie zastrzeżono, że „wyliczenia zostały dokonane (...) przy założeniu, że każda paczka zawiera 20 sztuk papierosów" (tj. w oparciu o hipotetycznie założoną ilość sztuk papierosów, bez weryfikacji ich rzeczywistej ilości) (k. 239, 378),

- notatkę urzędową z dnia 15 września 2017 r. zawierającą wyłącznie informację o rzekomej łącznej wysokości poszczególnych narażonych na uszczuplenie należności publicznoprawnych - cła, podatku akcyzowego i podatku VAT, bez wyraźnego doprecyzowania, w jaki sposób wartości te zostały ustalone, a tym samym bez możliwości ich weryfikacji, bez następczej weryfikacji podanych w tych dokumentach danych i wartości przez Sąd pierwszej instancji, przy czym tego typu ustalenia mogą wymagać wiadomości specjalnych z zakresu rachunkowości i podatków, co wiąże się z wymogiem przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego zgodnie z art. 193 § 1 k.p.k.; a nadto bez uwzględnienia tych okoliczności, że dokumenty te zostały przygotowane w dniach 14-15 września 2017 r. tj. bezpośrednio po ujawnieniu czynu zabronionego oraz oparte zostały na przyjętych założeniach, a nie na właściwym protokole ustalającym ilość papierosów ujawnionych na naczepie;

12. na podstawie art. 438 pkt 2 k.p.k. - obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, ti. art. 167 k.p.k. i art. 170 § 3 k.p.k. w zw. z art. 442 5 3 k.p.k. polegającą na niewypowiedzeniu się przez Sąd pierwszej instancji co do wniosków dowodowych obrońcy oskarżonego R. P., zawartych w piśmie z dnia 29 marca 2021 r. (k. 1959 i n.), powołanych na następujące okoliczności faktyczne, mające istotne znaczenie dla ustalenia, czy oskarżony R. P. popełnił zarzucany mu czyn:

- przypadku nieodpłatnego, koleżeńskiego użyczenia przez oskarżonego R. P. w/w ciągnika o numerze rejestracyjnym (...) innemu przedsiębiorcy wykonującemu przewóz towarów,

- powszechnej w środowisku przedsiębiorców wykonujących działalność przewozową, w szczególności w zakresie przedsiębiorstw przewozowych mających swoje siedziby w Ł., praktyki nieopłatnego, koleżeńskiego użyczania sobie nawzajem przez takich przedsiębiorców pojazdów na potrzeby wykonywania usług przewozowych, w razie niemożności wykonania przewozu przez przedsiębiorcę z wykorzystaniem własnych pojazdów,

- wielokrotnego nieodpłatnego użyczania przez oskarżonego R. P. posiadanych przez niego pojazdów innym przedsiębiorcom przewozowym, jak również użyczania takich pojazdów przez innych przedsiębiorców przewozowych R. P., w związku z wykonywaną działalnością przewozową, mimo że we wskazaniach co do dalszego postępowania, wiążących dla Sądu pierwszej instancji, Sąd odwoławczy polecił m.in. przeprowadzenie postępowania dowodowego ponownie w całości, ocenienie wszystkich dowodów szczegółowo i we wzajemnych powiązaniu, kompleksowo, a nie wyrywkowo oraz powiązanie ich w logiczną całość (i dopiero na tej podstawie dokonywanie ustaleń faktycznych);

13. obraza przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, ti. 442 § 3 k.p.k. oraz art. 457 § 1 k.p.k.. polegające na rozpoznaniu przez Sąd pierwszej instancji niniejszej sprawy na nowo po uchyleniu wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie, II Wydział Karny z dnia 8 listopada 2021 r., sygn. akt II K 926/19 bez znajomości motywów rozstrzygnięcia Sądu Odwoławczego uchylającego ten wyrok (w wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach, II Wydział Karny z dnia 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt II Ka 91/22) w zakresie poprzedniej apelacji oskarżonego R. P., w odniesieniu do wszystkich podniesionych w tamtej apelacji zarzutów, wobec braku uzasadnienia w/w wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach, II Wydział Karny z dnia 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt II Ka 91/22 w tym zakresie;

1. obraza przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, ti. art. 7 k.p.k.. art. 92 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k.. polegającą na dokonaniu przez Sąd pierwszej instancji dowolnej, a nie swobodnej, a nadto sprzecznej z zasadami logicznego rozumowania i wskazaniami doświadczenia życiowego oceny dowodów przeprowadzonych w niniejszej sprawie, a następnie poczynieniu w oparciu o te wszystkie te dowody błędnych ustaleń faktycznych, przyjętych następnie za podstawę rozstrzygnięcia, jakoby oskarżony R. P. brał jakikolwiek udział w zdarzeniach opisanych w akcie oskarżenia, w szczególności, jakoby w okresie od 11 września 2017 r. do 14 września 2017 r. brał udział w przechowywaniu w magazynie w Ł. przy ul. (...) w naczepie marki K. na litewskich numerach rejestracyjnych (...) połączonej z ciągnikiem siodłowym M. (...) o numerze rejestracyjnym (...) wyrobów tytoniowych w postaci papierosów wyprodukowanych na Białorusi, a następnie sprowadzonych do Polski,

podczas gdy z całokształtu okoliczności faktycznych ujawnionych wtoku rozprawy głównej wynika, że:

- oskarżony był właścicielem w/w naczepy oraz w/w ciągnika siodłowego (z takim zastrzeżeniem, że ciągnik ten był przedmiotem zastawu rejestrowego na rzecz (...) S.A., oraz przedmiotem umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie na rzecz (...) S.A., w celu zabezpieczenia pożyczki udzielonej oskarżonemu),

- w naczepie (będącej własnością oskarżonego) były przechowywane pod jego nieobecność przez bliżej nieokreślone osoby oraz bez wiedzy i zgody oskarżonego w/w wyroby akcyzowe,

- z w/w ciągnika siodłowego (stanowiącego własność oskarżonego) korzystały również osoby trzecie, w tym inne niż pracownicy lub współpracownicy oskarżonego; oskarżony, jako właściciel tegoż ciągnika, wielokrotnie oddawał go do korzystania osobom trzecim, w tym również nieodpłatnie, w ramach wzajemnej koleżeńskiej pomocy,

- w/w naczepa nie była użytkowana przez oskarżonego w ramach jego działalności gospodarczej, oskarżony nie użyczał jej innym osobom, nie była ona zarejestrowana na terytorium Polski; jej podłączenie do w/w ciągnika (użyczonego w tamtym czasie przez oskarżonego osobie trzeciej), załadowanie i odstawienie na parking odbyło się pod nieobecność oskarżonego oraz bez jego wiedzy, prawdopodobnie w celu ukrycia papierosów i ewentualnego obarczenia oskarżonego odpowiedzialnością w przypadku ich odnalezienia,

- w w/w okresie od 11 września 2017 r. do 14 września 2017 r. oskarżony R. P. nie był w posiadaniu kluczyków do w/w ciągnika siodłowego, a tym samym nie mógł swobodnie dysponować tymże ciągnikiem, ani w jakikolwiek sposób z niego korzystać,

- w w/w okresie od 11 września 2017 r. do 14 września 2017 r. oskarżony R. P. przebywał większość czasu poza Ł. w związku z czym nie mógł brać udziału w czynnościach opisanych (i przypisywanych mu) w akcie oskarżenia, jak również nie dysponował czasem pozwalającym na weryfikację, co działo się w tym okresie z w/w zespołem pojazdów,

- oskarżony R. P. nie był znany przesłuchanym w toku postępowania świadkom M. S. (1), J. F. oraz P. K. (1), którzy w swoich zeznaniach opisywali zdarzenia, do jakich miało dojść na posesji w Ł. przy ul. (...), ani świadkowi T. D.;

14. obraza przepisów postępowania, mająca istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, ti. art. 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k.. polegającą na tym, że pomimo, iż całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, ujawnił istnienie nie dających się usunąć wątpliwości co do sprawstwa oskarżonego R. P. takich jak:

- wątpliwości co do tego, czy oskarżony R. P. w dniu 14 września 2017 r. rzeczywiście mógł być w posiadaniu ciągnika siodłowego marki M. (...) oraz naczepą marki K., i to w taki sposób, że mógł z niej efektywnie korzystać i mógł w niej przechowywać wyroby akcyzowe, w sytuacji gdy, jak wynika z materiału dowodowego, nie posiadał on, ani przy sobie, ani w siedzibie swojej firmy, ani w miejscu zamieszkania, kluczyków do w/w ciągnika, do którego naczepa ta była podłączona, użyczył tegoż ciągnika osobie trzeciej, zaś w dniu bezpośrednio poprzedzającym w/w datę i w dniach wcześniejszych przebywał głównie poza Ł.,

- wątpliwości co do tego, czy oskarżony R. P. rzeczywiście miał wiedzę co do tego, w jaki sposób (do czego) wykorzystywana jest w/w naczepa, w szczególności, co mogło być w niej przechowywane, przy czym oskarżony miał podstawy zakładać, że w/w naczepa nie była w tamtym czasie w ogóle użytkowana, bowiem sam nie korzystał z niej we własnej działalności gospodarczej, nie użyczał jej osobom trzecim, oraz przechowywał ją na parkingu nieużytkowaną celem jej sprzedaży, jak również nie będąc w dniu poprzedzającym dzień 14 września 2017 r. w Ł. nie miał fizycznej możliwości pieczy nad swoim mieniem, które to wątpliwości (niedające się usunąć) powinny były być rozstrzygnięte przez Sąd pierwszej instancji na korzyść oskarżonego;

15. na podstawie art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający istotny wpływ na treść orzeczenia, a polegający na:

1) błędnym ustaleniu, że oskarżony R. P. uczestniczył w zdarzeniach opisanych w akcie oskarżenia, tj. w przechowywaniu papierosów w magazynie w Ł. przy ul. (...) i w naczepie marki K. oraz przewozie takich papierosów, jak również że o powyższym miał wiedzę, mimo, że takie okoliczności nie wynikają z dowodów przeprowadzonych w toku sprawy (brak jest dowodów na takie okoliczności),

2) błędnym ustaleniu, że wszyscy trzej oskarżeni, w zakresie zarzucanych i przypisanych im czynów, działali wspólnie i w porozumieniu, mimo że taka okoliczność nie wynika z dowodów przeprowadzonych wtoku sprawy (brak jest dowodów na taką okoliczność),

3) błędnym ustaleniu, że R. P. nie mógł tymczasowo (na krótki czas) użyczyć pojazdów będących jego własnością innym znajomym mu osobom, w tym osobom, z którymi nie prowadzi wspólnych interesów, na zasadzie koleżeńskiej przysługi, bez zawierania pisemnej umowy w tym przedmiocie, mimo że w mniejszych miejscowościach takich jak Ł. częstą i powszechną praktyką jest nieodpłatne użyczanie sobie nawzajem taboru przez pracowników lub właścicieli lokalnych firm transportowych, w ramach wzajemnej pomocy, na zasadach koleżeństwa, a jednocześnie w toku sprawy nie zostały przeprowadzone dowody powyższemu zaprzeczające,

4) błędnym ustaleniu, że R. P. wspólnie z innymi osobami, w szczególności pozostałym oskarżonymi, brał udział w zorganizowanej działalności przestępczej na dużą skalę, polegającej na przemycie papierosów z zagranicy, w tym uzyskiwał z takiej działalności jakiekolwiek korzyści, mimo że takie okoliczności nie wynikają z dowodów przeprowadzonych w toku sprawy (brak jest dowodów na takie okoliczności), a ponadto nie zostało ustalone, na czym udział R. P. w takiej działalności miał polegać i jaki jest zakres takiego udziału,

5) błędnym ustaleniu, że w chwili wyrokowania R. P. pozostawał osobą karaną za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu poza granicami Polski (w Niemczech), mimo że według stanu na dzień 1 września 2023 r. R. P. pozostawał osobą niekaraną, a poprzednie skazania uległy zatarciu,

6) błędnym ustaleniu, że R. P. kontaktował się z pozostałymi oskarżonymi w sprawach związanych z czynami zabronionymi opisanymi w akcie oskarżenia, a nie tylko i wyłącznie w celu uzyskania zwrotu użyczonego pojazdu w związku z planowanym wysłaniem go w trasie w ramach prowadzonej przez niego działalności,

7) błędnym ustaleniu, że aktualne warunki majątkowe i osobiste (w szczególności rodzinne) R. P. pozwalają na orzeczenie grzywny w wysokości 300 stawek dziennych przy wysokości jednej stawki dziennej w kwocie 800 zł w sytuacji;

16. na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażącą niewspółmierność orzeczonej kary w postaci kary pozbawienia wolności w wysokości jednego roku i trzech miesięcy oraz kary grzywny w wysokości 300 stawek dziennych przy wysokości jednej stawki dziennej w kwocie 800,00 zł, w sytuacji gdy:

- brak było podstaw do zastosowania w stosunku do oskarżonego nadzwyczajnego obostrzenia kary na podstawie art. 37 § 1 k.k.s. (ze względów opisanych szczegółowo w zarzucie z pkt. 1 powyżej),

- przy wymiarze orzeczonej kary Sąd pierwszej instancji uwzględnił okoliczności, które nie dotyczyły bezpośrednio osoby oskarżonego R. P., tj. wbrew normie art. 13 § 2 k.k.s. (vide: zarzut z pkt. 4 powyżej),

- w chwili wyrokowania oskarżony R. P. był osobą niekaraną (vide: zarzut z pkt. 3 powyżej), przy czym skazanie oskarżonego za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu poza granicami Polski (Niemcy), które uległo zatarciu, pozostawało bez jakiegokolwiek związku z czynem zarzucanym mu w niniejszym postępowaniu (paserstwo akcyzowe i celne),

- z takim zastrzeżeniem, że całokształt okoliczności faktycznych ustalonych ujawnionych w toku rozprawy głównej w żaden sposób nie potwierdza udziału oskarżonego R. P. w zdarzeniach opisanych w akcie oskarżenia oraz nie potwierdza jego winy w zarzucanych mu czynach, nie można ustalić, czego nie uczynił również Sąd pierwszej instancji (poprzestając na stwierdzeniu, że do oskarżonego R. P. odnoszą

się okoliczności dotyczące pozostałych oskarżonych], w jakim zakresie oskarżony R. P. miał rzekomo brać udział w „zorganizowanym przestępczym procederze", o którym mowa w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jakie czynności miał podejmować w ramach tego procederu, ani jakie korzyści miał z tego procederu uzyskiwać,

- z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że na wymiar kary orzeczonej wobec oskarżonego R. P. miał wpływ udział pozostałych oskarżonych w charakterze podejrzanych w postępowaniach przygotowawczych w innych sprawach, pozostających bez jakiegokolwiek związku procesowego czy czasowego z czynem objętym postępowaniem w niniejszej sprawie jak i z osobą samego oskarżonego R. P.,

- Sąd pierwszej instancji zaniechał poczynienia stosownych ustaleń w zakresie aktualnej sytuacji majątkowej, osobistej i rodzinnej oskarżonego R. P.;

17. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 pkt 2 i 4 w zw. z art. 30 § 2 k.k.s. oraz art. 22 § 2 pkt 2 k.k.s. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na:

- zaniechaniu szczegółowego oznaczenia w zaskarżonym wyroku, jakie konkretnie przedmioty miałyby podlegać przepadkowi, a poprzestaniu jedynie na odwołaniu do właściwej karty akt sprawy, wskutek czego brak jest możliwości identyfikacji przedmiotów przepadku na podstawie samej tylko treść wyroku, a niezbędna jest w tym zakresie znajomość akt sprawy i dostęp do nich,

- zaniechaniu oznaczenia w zaskarżonym wyroku, wobec którego z oskarżonych orzeczony został środek karny w postaci przepadku przedmiotów (art. 22 § 2 pkt 2 k.k.s.),

- zaniechaniu oznaczenia w zaskarżonym wyroku, w związku z jakim czynem, przypisanym oskarżonemu (wobec którego miał zostać orzeczony przepadek) orzeczony został, obok orzeczonej kary, środek karny w postaci przepadku przedmiotów (art. 22 § 2 pkt 2 k.k.s.),

wszystkie skutkujące braków podstawowych, obligatoryjnych elementów orzeczenia o przepadku przedmiotów jako orzeczenia ośrodku karnym w rozumieniu art. 22 § 2 k.k.s.;

a nadto na:

- oznaczeniu w zaskarżonym wyroku przedmiotów mających podlegać orzeczonemu przepadkowi jako „dowodów rzeczowych", mimo że przepis art. 29 k.k.s. (w szczególności w pkt. 2 oraz pkt. 4) w ogóle nie przewiduje takiej kategorii przedmiotów podlegających przepadkowi;

18. na podstawie art. 438 pkt 1a k.p.k. - obrazę przepisów prawa materialnego, ti. art. 30 § 1 i 2 oraz art.29 pkt 2 k.k.s. w zw. z art. 65 § iart.91 § 1 k.k.s. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na orzeczeniu przepadku ciągnika siodłowego M. (...) o numerze rejestracyjnym (...) (w zaskarżonym wyroku oznaczonego jedynie jako „dowód rzeczowy szczegółowo opisany w wykazie dowodów rzeczowych nr (...)na karcie 1510 akt"], mimo że przedmiotowy ciągnik nie stanowił mienia ruchomego służącego popełnieniu przestępstw, będących przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie, w rozumieniu art. 29 pkt 2 k.k.s., bowiem wyroby akcyzowe w postaci papierosów zostały ujawnione wyłącznie w dołączonej do tego ciągnika naczepie, będącej wyodrębnioną, samodzielną rzeczą ruchomą, wyłączoną z ruchu kołowego (niezarejestrowaną w Polsce i nieobjętą ubezpieczeniem);

19. na podstawie art. 438 pkt la k.p.k. - obrazę przepisów prawa materialnego, ti. art. 30 $ 1 i 2 orazart.29 pkt 2 k.k.s. w zw. z art. 65 §1 iart.91 §1 k.k.s. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na orzeczeniu przepadku naczepy marki K. na litewskich numerach rejestracyjnych (...) oraz ciągnika siodłowego M. (...) o numerze rejestracyjnym (...), na podstawie art. 29 pkt 2 k.k.s. w zw. z art. 30 § 2 k.k.s., jako mających służyć do popełnienia przestępstwa, podczas gdy orzeczenie przepadku przedmiotów na podstawie art. 30 § 2 k.k.s. (tak jak uczynił to Sąd pierwszej instancji) jest jedynie fakultatywne (nie obligatoryjne), a tym samym decyzja Sądu o zastosowaniu takiego środka wymagała odpowiedniego uzasadnienia;

20. w zakresie postanowienia o kosztach, zawartego w końcowej części sentencji zaskarżonego wyroku - na podstawie art. 438 pkt 2 k.p.k. - obrazę przepisu prawa procesowego, mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, ti. art. 627 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 kks (w zakresie postanowienia o kosztach), polegającą na obciążeniu oskarżonego całością kosztów procesu, a w szczególności wydatkami poniesionymi przez Skarb Państwa tytułem wynagrodzenia za przechowanie zajętych w sprawie przedmiotów w postaci w/w naczepy marki K. oraz w/w ciągnika siodłowego M. (...) przez firmę (...) w sytuacji, gdy oskarżony pozostawał bez jakiegokolwiek realnego wpływu ani na długość okresu przechowywania tych przedmiotów (wynikający z długości toczącego się w niniejszej sprawie postępowania), ani na miesięczny koszt przechowywania przedmiotów, wynikający tylko i wyłącznie z kolejnych faktur, wystawianych co miesiąc przez firmę (...), ani na treść ewentualnej umowy zawartej w tym przedmiocie w imieniu Skarbu Państwa z firmą (...), przy czym oskarżony podnosi, iż w jego ocenie miesięczne koszty przechowania przedmiotów pozostają wygórowane i w znacznym stopniu odbiegają od cen rynkowych.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zgodnie z art. 37 § 1 kks sąd stosuje nadzwyczajne obostrzenie kary, jeżeli sprawca popełnia umyślnie przestępstwo skarbowe, powodując uszczuplenie należności publicznoprawnej dużej wartości albo popełnia umyślnie przestępstwo skarbowe, a wartość przedmiotu czynu zabronionego jest duża. Wobec powyższego należy przyjąć, że przesłanka do nadzwyczajnego obostrzenia kary może pojawić się w dwóch różnych sytuacjach. Należy wskazać, że art. 37 § 1 kks nie wymaga, aby wartość przedmiotu czynu zabronionego lub uszczuplenie należności publicznoprawnej było wielkie, wystarczające jest, aby były duże. Sąd wziął pod uwagę - w ramach zarzutu z pkt 1 i 2, że ustalenia dotyczące tego, że kwota 11.124.421 zł jest inna niż w zarzucie aktu oskarżenia i została powiększona o uszczuplenie podatku VAT w łącznej wysokości 2.315.367 zł nastąpiło bez zmiany opisu czynu, a ponadto brak czynności, które spowodowałyby powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku VAT. Dlatego w tym zakresie wyeliminowano to ustalenie. Zabezpieczone podczas przeszukania w dniu 14 września 2017 roku papierosy nie były oznaczone polskimi znakami akcyzy oraz nie dokonano w stosunku do nich zgłoszenia celnego, co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego. Wobec powyższego na rzecz Skarbu Państwa nie uiszczono należności celnej w wysokości 497.279 oraz podatku akcyzowego w kwocie 8.706.203 zł (k.223,239). Należność publicznoprawna uszczuplona czynem zabronionym jest to więc wyrażona liczbowo kwota pieniężna, od której uiszczenia lub zadeklarowania uiszczenia w całości lub w części osoba zobowiązana uchyliła się i w rzeczywistości ten uszczerbek finansowy nastąpił. Spowodowanie uszczuplenia dużej wartości może nastąpić nie tylko przy popełnianiu przestępstw skarbowych o charakterze skutkowym (gdy uszczuplenie należy do jego ustawowych znamion), lecz także przy przestępstwach skarbowych o charakterze formalnym, jeżeli skutek w postaci uszczuplenia należności publicznoprawnej rzeczywiście nastąpił. Paserstwo akcyzowe polegające na nabyciu wyrobu akcyzowego i na przyjęciu tej rzeczy jest deliktem skutkowym. Pozostałe postacie paserstwa – tak jak w tym przypadku - przechowywanie, przewożenie, posiadają status deliktów formalnych. Wszystkie natomiast czyny zabronione kwalifikowane z art. 65 k.k.s. przynależą do grupy deliktów abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo. Nie są to czyny konkretnego narażenia, jak mogłoby to wynikać z § 3 i 4, gdzie ujęto znamię kwoty podatku narażonego na uszczuplenie. Znamię to pełni wyłącznie funkcję elementu specjalizującego, niebędącego zarazem ustawowym skutkiem, od którego uzależniona jest realizacja znamion paserstwa akcyzowego (P. Kardas, G. Łabuda [w:] P. Kardas, G. Łabuda, T. Razowski, Kodeks..., LEX 2012, komentarz do art. 37.

Wyrok wymagał także modyfikacji, jeśli chodzi o zastosowaną kwalifikację prawną odnośnie oskarżonych poprzez przyjęcie w kwalifikacji prawej czynu art. 37 § 1 pkt 1 kks, tak jak przyjęta w akcie oskarżenia. Nie pogorszyło to sytuacji prawnej oskarżonych, gdyż ta kwalifikacja została wskazana w podstawie wymiaru kary i wymierzając karę Sąd miał na uwadze nadzwyczajne obostrzenie kary i stosował te przepisy. W ocenie Sądu Okręgowego niezasadny okazał się zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej, gdyż wyeliminowano w tym konkretnym przypadku uszczuplenie podatku VAT w łącznej wysokości 2.315.367 zł, ale dodając na marginesie należy wskazać, że prawidłowe ustalenie wartości przedmiotu czynu zabronionego czy należności narażonej na uszczuplenie nie stanowi wyjścia poza granice skargi oskarżyciela publicznego.

Odnosząc się do zarzutu z pkt 3 to okazał się zasadny. Jak wynika z danych o karalności uzyskanych w toku postępowania odwoławczego (k.3216) R. P. figuruje jako osoba niekarana. Zarzut z pkt 4 okazał się niezasadny, a wskazane okoliczności mające wpływ na wymiar kary odnosiły się do oskarżonego, jako osoby działającej wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, gdzie popełniono przestępstwo obejmujące dużą ilość zabezpieczonych papierosów i dużą wartość należności publicznoprawnej. Niewątpliwie oskarżony czerpał z tej działalności korzyść majątkowa, co wynika z zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Tego typu przestępstwa, którym sprzyja bliskość granicy, mają charakter nagminny na tym terenie, czego przeciętny obywatel ma świadomość.

Na rozprawie w dniu 24 lutego 2023 roku Sąd I instancji odczytał wyjaśnienia (błędnie oznaczone jako zeznania świadka) T. D. opierając się na art. 391 § 1 kpk, złożone w sprawie PK V WZ Ds.88.2020 (zarzuty 5, 6, 7). Należy podkreślić, że we wskazanym przepisie chodzi przede wszystkim o zeznania złożone w danej sprawie w postępowaniu przygotowawczym. Odczytanie dotyczy również protokołów zeznań złożonych w postępowaniu przygotowawczym lub przed sądem w innej sprawie karnej. Na podstawie tego przepisu może być odczytywana treść zeznań złożonych przez świadka, niezależnie od tego, w jakim protokole została ona zawarta, np. okazania osób, okazania rzeczy, konfrontacji i wizji lokalnej, a także eksperymentu procesowego. Wszak podczas każdej z wymienionych czynności procesowych świadek składa w istocie depozycje, przekazując organom procesowym wiedzę, którą dysponuje (por. wyr. SN z 3.2.2009 r., IV KK 275/08, OSNKW-R 2009, poz. 299; wyr. SA w Katowicach z 12.7.2007 r., II AKa 106/07, KZS 2008, z. 2, poz. 82; wyr. SA w Katowicach z 5.11.2009 r., II AKa 250/09, KZS 2010, z. 1, poz.. 64). Możliwość ta rozciąga się na protokoły zeznań złożonych przez świadka w innych postępowaniach o charakterze karnym sensu largo – karnych skarbowych, o wykroczenia i dyscyplinarnych. Ustawa posługuje się również ogólnym określeniem „inne postępowanie przewidziane przez ustawę”. Chodzi tu o każde postępowanie zmierzające do rozstrzygnięcia określonej kwestii na podstawie dowodów, którego przebieg i porządek czynności jest uregulowany w ustawie. Jest to np. postępowanie administracyjne, cywilne, w sprawach nieletnich. Podkreślić należy, że odczytaniu podlegają także protokoły sądów i innych organów państwa obcego, sporządzone w ramach międzynarodowej pomocy prawnej (uchw. SN z 30.9.1977 r., VII KZP 32/77, OSNKW 1977, nr 10–11, poz. 113 z glosami T. Gardockiej, NP 1979, nr 5, s. 143 i W. Daszkiewicza PiP 1978, z. 10, s. 185). Zgodnie zaś z art. 391§ 2 kpk wolno odczytywać na rozprawie protokoły złożonych przez świadka wyjaśnień w charakterze oskarżonego, a odesłanie do wcześniejszego paragrafu pozwala na odczytanie wyjaśnień złożonych w innej toczącej się sprawie.

(pkt 7) Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 30 października 2018 r. II AKa 123/18 kiedy nie ma wątpliwości co do autentyczności treści kserokopii protokołu przesłuchania świadka (oskarżonego albo biegłego), wówczas nie ma żadnych przeszkód do jego wprowadzania do podstawy dowodowej rozstrzygnięcia. Po przesłuchaniu świadka obecne na sali strony nie zgłaszały żadnych zastrzeżeń do odczytywanych wyjaśnień i nie miały pytań do świadka. Nie podnoszono wadliwości załączonych dokumentów. Na protokołach kwestionowanych przez skarżącego znajduje się oznaczenie pozwalające na weryfikację osoby potwierdzającej za zgodność, której dane personalne znajdują się w dolnej części wydruku.

Odnosząc się do zarzutu z pkt 8 należy wskazać, że w toku postępowania sądowego skarżący był obecny na rozprawie w dniu 24 lutego 2023 roku podczas przesłuchania T. D.. Nie miał zastrzeżeń do formy i sposobu przesłuchania świadka, nie zadawał mu pytań, nie wskazywał, że świadek jest nerwowy, skrępowany, nie chce odpowiadać na pytania. Wniosek z dnia 2 stycznia 2023 roku był prośbą o przesłuchanie go na rozprawie w obawie o swoje bezpieczeństwo, a treść zeznań wskazuje, że świadek nie wycofał się ze swoich wcześniejszych wyjaśnień, a więc obawy skarżącego co do przesłuchania poprzez wideokonferencję nie były uzasadnione. Przypuszczenia i domniemania skarżącego zawarte w apelacji, co do braku swobody wypowiedzi świadka nie zostały w żaden sposób potwierdzone, a na pewno nie znajdują potwierdzenia w protokole przesłuchania.

(zarzut 9, 10) Pomówienie, podlega, tak jak każdy inny dowód w sprawie swobodnej ocenie sędziowskiej. Nie można uznawać z góry, iż dowód taki jest mniej wartościowy i ograniczać go do pojęcia fałszywego oskarżenia. Nieuzasadnione jest bowiem doszukiwanie się nieprawdy, póki nie pojawią się powody do takiej podejrzliwości. Zwykłą normą postępowania wszystkich ludzi, nie tylko sędziów, jest wierzyć każdemu w to, co mówi, chyba że okaże się, iż ktoś na to zaufanie nie zasługuje (postanowienie SN z 20.05.2022 r., II KK 578/21, LEX nr 3440185, wyrok SA w Krakowie z 27.01.1994 r., II AKr 243/93, KZS 1994, nr 2, poz. 19). Wspominany dowód, jest dowodem, który ze względu na zainteresowanie osoby pomawiającej inną osobę, powinien być poddany szczególnie wnikliwej ocenie, z jednoczesnym rozważeniem, czy istnieją dowody potwierdzające bezpośrednio czy choćby pośrednio wyjaśnienia pomawiającego, a nadto czy wyjaśnienia pomawiającego są logiczne i konsekwentne, albo czy nie są wręcz nieprawdopodobne. Czy nie zawierają informacji sprzecznych, wzajemnie się wykluczających. W jakim czasie zostały złożone. Wyjaśnienia T. D. złożone w innym postępowaniu przygotowawczym znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym tej sprawy, zarówno osobowym materiale dowodowym, jak i pochodzącym z nieosobowych źródeł dowodowych. Są w toku postępowania cały czas spójne, brak w nich oznak chwiejności. Konsekwentnie podnosił i opisywał jaki udział mieli oskarżeni w przedmiotowym przestępstwie. Należy zauważyć, że T. D. przyznał się do szeregu stawianych mu zarzutów. Nie umniejszał zatem swojej odpowiedzialności karnej. W tej sytuacji uznanie jego wyjaśnień (zeznań złożonych w tym postępowaniu) za w pełni wiarygodnych przez Sąd Rejonowy jawi się jako zasadne. Należy podkreślić, że przy dowodzie z pomówienia nie jest konieczne, aby relacje pomawiającego były potwierdzone innymi dowodami co do każdego opisywanego przez niego zdarzenia. Potwierdzenie innymi dowodami co najmniej części przestępstw opisywanych przez pomawiającego daje podstawy do pozytywnego zweryfikowania pozostałych jego relacji dotyczących innych przestępstw popełnionych przez tego samego sprawcę, a także przestępstw popełnionych przez inne osoby (wyrok SA w Warszawie z 8.10.2018 r., II AKa 462/17, LEX nr 2626136). Wyjaśnienia T. D. wprost odnosiły się do oskarżonego R. P., opisany został jako właściciel terenu, gdzie dokonywano przeładownia papierosów. T. D. rozpoznał oskarżonego bez żadnych wątpliwości, wskazał na jego rolę, obecność w magazynie, a nawet pomoc w zmianie naklejek. Wskazał miejsce gdzie parkowano pojazd i dokonywano załadunku. Te okoliczności pozostawały zbieżne z ustaleniami dokonanymi w toku postępowania przygotowawczego i sądowego. Na rozprawie T. D. logicznie oświadczył, że zna oskarżonych, z czego jasno wynika, że zna również R. P.. T. D. wskazywał, że szczególnie dobrze znał się P. i K. Ł.. Brakujące tablice poglądowe będące podstawą rozpoznania został załączona do przedmiotowego postępowania w ramach postępowania odwoławczego. Skarżący nie przedstawił żadnych uzasadnionych zarzutów co do sposób przeprowadzenie rozpoznania, jednocześnie nie wskazał, aby T. D. kierował się przesłankami osobistymi oskarżając R. P.. Osoby przybrane były w podobnym wieku, nie wyróżniały się ubiorem czy znakami szczególnymi na twarzy, zaś długość włosów czy ich brak jest rzeczą zmienną, zaś osoby bardzo krótko obcięte czy osoby łyse to dość znaczna część społeczeństwa. Zdaniem Sadu Okręgowego wypowiedzi T. D. należało uznać za wiarygodne. W toku przesłuchania skarżący nie widział konieczności zadawania pytań świadkowi, można więc uznać, że zeznania uważał za kompletne i całościowe. Zarzut zatem był niezasadny.

Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2022 r. II AKa 392/22 wskazujące, że aktywność dowodową obrońcy w perspektywie art. 167 k.p.k. uznać należy za jego obowiązek. Nie do zaakceptowania jest taki stan rzeczy, w którym obrońca, zachowując się pasywnie, liczy jedynie na inicjatywę ze strony sądu. Obrońca ma obowiązek realizować linię obrony nie inaczej niż przez inicjatywę dowodową w kierunku wprowadzania i przeprowadzania dowodów odciążających reprezentowaną stronę. Obrońca pozwolił sobie na pasywność procesową i oczekuje, że jego obowiązki będzie w obronie oskarżonego realizował sąd. Realizacja obowiązku stron wymaga odpowiedniej aktywności w postępowaniu dowodowym, która przede wszystkim powinna mieć miejsce przed sądem pierwszej instancji. Brak aktywności obrońcy w kierunku wnioskowania o dopuszczenie dowodu nie może czynić zasadnym zarzutu nieprzeprowadzenia takiego dowodu z urzędu, tj. obrazy art. 167 k.p.k. Nie do zaakceptowania jest taki stan rzeczy, w którym obrońca, tak jak w warunkach przedmiotowej sprawy, zachowując się pasywnie, liczy na inicjatywę ze strony sądu, a następnie brak tej inicjatywy, czyni zarzutem apelacyjnym. W toku postępowania skarżący w żaden sposób nie kwestionował dokumentów opisanych w pkt 11 apelacji w postaci kalkulatora do wyliczenia należności, pisma Naczelnika L. Urzędu Celno - Skarbowego w B. (k.378 oryginał) zawierających wyliczenia wartości narażonych na uszczuplenie, a obecnie kwestionuje je, w szczególności brak możliwości weryfikacji oraz podważa oparcie się na notatce z dnia 14 września 2017 roku. Skarżący nie zauważa, że w aktach sprawy znajduje się protokół oględzin miejsca z dnia 14 września 2017 roku – wnętrza naczepy marki K. o nr rej. (...), gdzie wskazano osoby uczestniczące w czynnościach, opisano przebieg oględzin oraz ustalenia. Naczepa była w pełni wyładowana paletami, na których znajdowały się papierosy bez polskich znaków akcyzy zapakowane w worki foliowe koloru niebieskiego w całości ofoliowane folią typu stercz. Każda paleta została rozładowana z naczepy i oznaczona nr od 1 do 32, każda z palet została poddana oględzinom i z każdej czynności sporządzono protokół znajdujący się z aktach sprawy (k.92 i następne). Wobec powyższego ustalenie ilości zabezpieczonych papierosów zostało dokonane we właściwej formie procesowej, co było podstawą do wykonania wyliczeń co do należności celnych i podatkowych. Należy wskazać, że poszczególne protokoły zwierają szczegółowe wskazania co do ilości zabezpieczonych papierosów, zaś notatka z dnia 15 września 2017 roku stanowi podsumowanie dokonanych ustaleń, w szczególności tych wynikających z pisma Naczelnika L. Urzędu Celno - Skarbowego w B., które zawiera stosowne wyliczenia, przyjęte założenia oraz podstawę prawną do przyjętych wyliczeń.

Argumenty skarżącego dotyczące pierwszoinstancjnej oceny wyjaśnień oskarżonego stanowiły jednostronne podkreślanie okoliczności dla niego korzystnych, z pomięciem i przemilczeniem wszystkiego tego, co go obciążało. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż w każdej sprawie, kiedy oskarżony nie przyznaje się do winy i podaje okoliczności mogące świadczyć o jego niewinności, obowiązkiem organów postępowania przygotowawczego, jak i Sądu rozpoznającego sprawę, jest dokładne sprawdzenie obrony oskarżonego i poddanie ocenie dopiero tak zebranego materiału dowodowego (wyrok SN z 20.07.1987r., II KR 167/87, Inf. Praw. 1-3/1988, poz. 16). W ocenie Sądu Okręgowego, zaprzeczenie winie oskarżonego w świetle tego dowodu było pozbawione jakichkolwiek podstaw. Sąd Rejonowy z tegoż dowodu wyciągnął racjonalne, logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym wnioski. Co prawda, prawem oskarżonego jest złożenie w sprawie takich wyjaśnień, jakie uznaje za najbardziej korzystne z punktu widzenia obrony. Tak długo jednak oskarżony może skutecznie w ten sposób realizować swoje uprawnienia procesowe, a Sąd zobowiązany interpretować wątpliwości na jego korzyść, jak długo nie popadnie on w sprzeczność z obiektywnie ustalonymi w oparciu o przeprowadzone dowody faktami, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Nieprawdziwe wyjaśnienia oskarżonego nie mogą wprawdzie pogarszać jego sytuacji procesowej, oskarżony ma bowiem zastrzeżone prawo do obrony nawet w taki sposób, jednakże wykrętne przedstawienie jakiegoś istotnego fragmentu wydarzeń czy zdarzenia uprawnia do szczególnie krytycznej oceny takiego dowodu (por. m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. II AKa 19/14, Legalis Numer 1024070). W niniejszej sprawie omawiany zarzut miał właśnie wyłącznie polemiczny charakter. Istnienie przypadków użyczania przez oskarżonego R. P. pojazdu o nr rej. (...) innym osobom, w tym przedsiębiorcom wykonującym działalność przewozową nie eliminuje odpowiedzialności oskarżonego. Sąd I instancji w sposób klarowny i logiczny wykazał dlaczego wyjaśnienia oskarżonego o użyczeniu pojazdu i braku jego świadomości co do jego przeznaczenia i podjętych działań przestępczych nie zasługiwały na uwzględnienie. Całkowicie sprzeczne z doświadczeniem życiowym są tezy skarżącego, że załadowanie naczepy, która nie była nikomu użyczana, odstawienie na parking odbyło się pod nieobecność oskarżonego oraz bez jego wiedzy, a podjęte działania miały na celu obarczenie odpowiedzialnością wyłącznie oskarżonego. W toku postępowania nie ustalono żadnych okoliczności wskazujących, że nieustalone osoby miały bezpodstawnie i celowo skierować oskarżenia na R. P.. Teza o swobodnym dysponowaniu ciągnikiem siodłowym i naczepą bez wiedzy oskarżonego i na jego nieruchomości jest nielogiczna i stanowi jedynie nieudolną linię obrony. Oskarżony K. K. (1) w wyjaśnieniach złożonych na etapie postępowania przygotowawczego stanowczo zaprzeczył, aby pożyczał od R. P. ciągnik siodłowy czy naczepę, a jedynie wykonywał w przeszłości transporty na jego zlecenia. Skarżący nie odniósł się do wykazu logowań telefonu R. P. w dniach od 11 września 2017 roku do 14 września 2017 roku z których jednoznacznie wynika, że nie przebywał na stałe poza Ł., gdyż jego telefon logował się wielokrotnie na terenie tej miejscowości, w szczególności 12 i 13 września.

Odwołując się do kolejnego zarzutu skarżącego, nadmienić należy, że „stan nie dających się usunąć wątpliwości”, o jakich stanowi przepis art. 5 § 2 kpk, dotyczy wątpliwości, które ma i których nie jest w stanie rozstrzygnąć Sąd rozpoznający sprawę merytorycznie. Przepis ten nie dotyczy wątpliwości obrońcy, czy oskarżonego co do stanu dowodów. Należy podnieść, że Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie nie powziął takich wątpliwości. W świetle okoliczności wyłaniających się z akt sprawy Sąd Okręgowy również nie dostrzega, żeby takowe wątpliwości występowały. W związku z czym należało w pełni zaaprobować stanowisko Sądu Rejonowego, a zarzut skarżącego uznać za bezpodstawny.

We wniesionej apelacji podnoszono zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych, polegających w istocie na ustaleniu sprawstwa oskarżonego w zakresie przypisanego mu czynu. To, czy przyjęte w zaskarżonym wyroku ustalenia faktyczne są prawidłowe, zależne jest wyłącznie od tego, czy sprostano określonej w art. 7 kpk zasadzie swobodnej oceny dowodów. Nie negując prawa oskarżonego do własnej oceny swojego zachowania, której dał wyraz w prezentowanej linii obrony i treści wywiedzionych na jego korzyść środków zaskarżenia, przypomnieć trzeba, że dopóki skarżący nie wykaże, że dokonane przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne zostały poczynione w wyniku takiej oceny materiału dowodowego, która pozostaje w sprzeczności z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, podważanie przez niego tychże ustaleń pozostaje gołosłowne i sprowadza się do prostego zaprzeczenia.

Sąd I instancji rozstrzygając sprawę miał na uwadze całokształt dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w tym uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 22 kwietnia 2022 roku w sprawie II Ka 91/22 w takim kształcie, w jakim zostało sporządzone. Sąd Okręgowy w sposób jasny wskazał dlaczego nie odnosi się do zarzutów apelacji skarżącego, na co w pełni pozwalały obowiązujące przepisy kpk (art.457 § 2 kpk).

Odnosząc się do zarzutu z pkt 16 dotyczącego rażącej niewspółmierności kary orzeczonej wobec oskarżonego to należy wskazać, że w zakresie czterech pierwszych odniesień zawartych w tym punkcie Sąd Okręgowy zajął już stanowisko we wcześniejszej części uzasadniania. Ponadto uzasadnienie wyroku Sądu I instancji wskazuje jakie okoliczności wzięto pod uwagę przy wymiarze kary wobec oskarżonego, a oczywiste jest, że bieg postępowań w innych sprawach, wobec innych osób nie ma wpływu na wymiar kary w tej sprawie. Akta sprawy zawierają dane dotyczące sytuacji majątkowej, rodzinnej i osobistej oskarżonego, a w przypadku zmiany, pogorszenia tej sytuacji rolą obrońcy jest sygnalizować te okoliczności, jako mające znaczenie przy rozstrzyganiu sprawy. Skarżący nie wykazał dlaczego w jego ocenie orzeczona kara jest zbyt surowa i jakie okoliczności nie zostały uwzględnione przez sąd I instancji (poza danymi z KRK), powołując się w sposób ogólny na przesłankę niewspółmierności kary.

Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok poprzez wskazanie, jakie konkretnie przedmioty podlegają przepadkowi, gdyż oznaczenie tych przedmiotów w wyroku stanowi odwołanie się do karty z akt sprawy, a nie stanowi pełnego określenia tych przedmiotów. Ponadto orzeczenie co do ciągnika siodłowego i naczepy pkt 3 i 4 (k.1050) akt powinno odnosić się jedynie do R. P., zaś pkt 4,5,6 do wszystkich oskarżonych.

Sąd I instancji orzekł o przepadku przedmioty stanowiącego mienie ruchome, które służyło lub było przeznaczone do popełnienia przestępstwa skarbowego art. 29 pkt 2 kks na podstawie z art. 30 § 2 kks, choć w przypadku czynu z art. 91 §1 kks jest to rozstrzygnięcie obligatoryjne i powinno wynikać z art.30 § 3 kks. Rozstrzygnięcie to było słuszne i prawidłowo dotyczyło nie tylko naczepy ale również ciągnika siodłowego. To przy pomocy tego zestawu dokonywano transportu papierosów, a więc oba te elementy służyły do popełnienia przestępstwa. W myśl art. 29 pkt 2 k.k.s. do przedmiotów, które mogą być objęte przepadkiem, zalicza się narzędzia i inne przedmioty, które służyły do popełnienia przestępstwa skarbowego lub które były przeznaczone do popełnienia przestępstwa skarbowego ( instrumenta sceleris). Pojęcie narzędzi lub przedmiotów służących do popełnienia czynu zabronionego jest niewątpliwie tak szerokie, że obejmować może także każdy środek przewozowy, nie tylko ten, który został specjalnie przystosowany do popełnienia czynu zabronionego z Kodeksu karnego skarbowego.

Obrońca przyjął stanowisko, iż Sąd Rejonowy orzekając o kosztach postępowania winien uwzględnić wobec oskarżonego treść art. 624 § 1 k.p.k. i zwolnić go chociażby w części z ich pokrycia (pkt 20). Przepis art. 624 § 1 k.p.k. regulujący zasady zwalniania od zapłaty kosztów sądowych, decyzję w tym zakresie pozostawia swobodnemu uznaniu Sądu - Sąd może - wskazując jednocześnie, że jej podstawę stanowi ustalenie, że uiszczenie takich należności byłoby dla oskarżonego zbyt uciążliwe ze względu na sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów. Dla zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych nie jest zatem wystarczające wykazanie, że realizacja tego obowiązku będzie dla oskarżonego uciążliwa, czy nawet dolegliwa, bo zobowiązania o charakterze finansowym, niezależnie od ich źródła, zawsze mają taki charakter (m.in. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2020 r., II AKa 67/20). Sąd Okręgowy biorąc pod uwagę powyższe, zważył, iż w niniejszym postępowaniu nie było podstaw, aby zastosować wobec oskarżonego dobrodziejstwo art. 624 § 1 k.p.k. Wskazywane przez obrońcę okoliczności co do kosztów przechowywania zajętych w sprawie przedmiotów stanowią jedynie polemikę i nie zawierają konkretnych zarzutów. To skarżący widząc zmianę sytuacji osobistej i majątkowej oskarżonego w trakcie procesu powinien te okoliczności wskazać Sądowi poprzez inicjatywę dowodową, nawet w postępowaniu odwoławczym.

Wnioski

1. o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oskarżonego R. P., i orzeczenie odmiennie co do istoty oraz uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu.

2. ewentualnie, w razie zważenia przez Sąd odwoławczy, iż brak jest podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku zgodnie z wnioskiem z punktu poprzedzającego, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oskarżonego R. P., i przekazanie w tym zakresie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania,

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku

Lp.

Zarzuty oskarżonego K. Ł. i jego obrońcy

1

Zarzuty apelacji oskarżonego K. Ł.

- obraza przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.k. i art., 5 k.p.k. przez dowolną ocenę zeznań świadka T. D., D. B. D. K. (1), M. S. (2), co mogło mieć wpływ na treść wyroku przez poczynienie błędnych ustaleń faktycznych co do sprawstwa oskarżonego K. Ł., a to z uwagi na fakt i okoliczność, iż oskarżony jest bratem bliźniakiem z P. Ł. i osoby zeznające, miały trudności z rozpoznaniem ich, a z obiektywnych dowodów w postaci opinii z zakresu badań osmologicznych i badań genetycznych oraz z protokołów odtworzenia zapisów z monitoringu jasno wynika, że nie można K. Ł. przypisać sprawstwa w popełnieniu zarzucanego mu przestępstwa skarbowego, a zeznania świadka T. D. zatrzymanego do innego postępowania przygotowawczego są tylko pomówieniami i objętą przez tego świadka linią obrony niczym nie zweryfikowane i nie potwierdzone. Dodatkowo zarzucam Sądowi Rejonowemu w Łukowie oparcie ustaleń faktycznych na dowodach nieujawnionych na rozprawie głównej oraz ich pominięcie w zakresie tych ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i dowodów, które przemawiały na korzyść oskarżonego, a mianowicie oparcie tych ustaleń na przypuszczeniach, że skoro przeciwko K. Ł. prowadzone jest inne postępowanie przygotowawcze przez Prokuraturę Krajową to winny jest zarzucanego mu w tej sprawie sprawstwa w sytuacji kiedy chroni go prawo domniemania niewinności.

- obraza art. 7 k.pk. poprzez pominięcie dowodu z zeznań świadków: M. G. (1), P. O., P. Ł. celem dokonania konfrontacji zeznań tych świadków z zeznaniami świadka T. D. co do faktu, że P. O. i P. Ł. mieli rzekomo uczestniczyć czynnie w popełnieniu przestępstwa którego sprawstwo zarzucono K. Ł. oraz niedołączenie do niniejszej sprawy akt postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Krajową w sprawie PK VWZ Ds. 88.2020.

- ewentualnie wyrokowi zarzucam rażącą niewspółmierność kary orzeczonej w wymiarze rok i dziewięć miesięcy pozbawienia wolności, oraz kary grzywny w rozmiarze 300 stawek dziennych przy ustaleniu 800 zł stawki dziennej.

Zarzuty apelacji obrońcy oskarżonego K. Ł.

I. obraza przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego i zasadami logiki, co doprowadziło do nieuzasadnionego przyjęcia, iż oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu, w sytuacji gdy:

- oskarżony K. Ł. konsekwentnie nie przyznawał się do popełnienia zarzucanego mu czynu;

- świadkowie składający zeznania na potrzeby przedmiotowego postępowania nie wskazywali bezpośrednio na osobę K. Ł., jako biorącego udział w nielegalnym procederze, czy w ogóle w kontaktach ze współoskarżonymi, czy świadkami, bowiem większość ze świadków nie potrafiła nawet rozróżnić K. Ł. od P. Ł., stąd wątpliwości te winny zostać usunięte na korzyść K. Ł.;

- z zeznań świadka D. B. (k. 54-56, 955-956), D. K. (2) (k. 80, 1890, 2544v), M. S. (2) (k. 285,2544v) nie wynika, iż oskarżony K. Ł. brał udział w nielegalnym procederze, czy że to on przywiózł do siedziby firmy (...) kluczyki od pojazd M. (...) nr rej. (...);

- D. B. podczas składania zeznań wskazywał, iż nie jest w stanie rozróżnić braci Ł. i który z nich faktycznie przywiózł klucze do samochodu, a na rozprawie w dniu 29 października 2023r. (k. 1811) wskazał, że „ ja nie jestem w stanie powiedzieć który wtedy przyjechał. Nie rozpoznaję ich. Nie jestem w stanie sobie przypomnieć, czy samochód wyjechał z bazy 13 września”. Kolejno na rozprawie w dniu 24 lutego 2023r. (k. 2674v) wskazał, że „wiem tylko, że sam osobiście dawałem kluczyki któremuś z braci Ł., ale nie wiem, który to który - oni są do siebie podobni”.;

- M. S. (2) (k. 285) w zeznaniach wskazał jedynie, że jego teść Z. W. wynajmował halę „braciom o nazwisku Ł. z Ł.”, lecz nie wskazał komu konkretnie. Kolejno na rozprawie (k. 1813) świadek wskazał, że „nie przypomnę sobie czy widziałem na tej posesji któregoś z braci Ł. we wrześniu 2017r”;

- z zeznań świadka P. K. (1) (k. 368-370, 1926) wynika jedynie, iż działka należąca do Z. W. była wykorzystywana gospodarczo. Dodała, iż odbyła rozmowę z mężczyzną o nazwisku Ł., lecz nie wskazała bezpośrednio na osobę K. Ł.. Zatem pozostaje wątpliwość co do tego który z braci Ł. pojawiał się na działce Z. W.. P. K. (1) wskazała, osobę o nazwisku Ł. na działce obok widziała tylko kilka razy.;

- z zeznań świadka Z. W. (k. 372-374, 497, 2076) wynika, iż wynajął on halę P. Ł.. Świadek wskazał, że P. Ł. powiedział mu że halę będzie użytkował jako magazyn gdzie będzie stawiał „zbiorniki na paliwo, koła od samochodów i inne rzeczy z firmy”. Ponadto świadek wskazał, że „nigdy nie zdarzyło się aby podczas mojej obecności do hali przyjechał ktoś inny poza P. Ł., przyjeżdżał czasami z innymi osobami jednak ja nie zwracałem uwagi z kim. Ojca P. Ł. nigdy nie widziałem w tej hali. Wiem, że P. pochodzi z bliźniaków i jest on podobny do swojego brata, ja ich rozróżniam jak widzę ich dwóch jednocześnie, mogło tak być, że na hale przyjechał brat bliźniak P., którego imienia nie znam, jednak wtedy ja go nie rozróżniałem”. A zatem jeśli chodzi o te wyjaśnienia brak jest podstaw do przyjęcia, iż to K. Ł. przyjeżdżał na halę. Ponadto podczas przesłuchania w dniu 30 września 2017r (k. 497) gdy okazano świadkowi tablice poglądową nie był on w stanie rozróżnić braci Ł.. Świadek wskazał, „dokładnie nie wiem czy na tym zdjęciu jest P., czy też jego brat bliźniak”, „jest to Ł. ale nie wiem czy jest to P. Ł. czy też jego brat bliźniak”.;

- świadek J. F. podczas czynności okazania wskazał, że „jest to jeden z braci bliźniaków o nazwisku Ł., nie wiem czy to tego chłopaka widywałem na placu (...)”, „nie potrafię ich rozróżnić”. Podczas czynności okazania (k. 979) nie wskazał na K. Ł.. J. F. również składał zeznania na rozprawie (k. 1991, 2675) z których nie wynika sprawstwo oskarżonego.;

- świadek J. F. (k. 375-377) wskazał, iż widywał braci Ł. na hali, gdy ci naprawiali samochody. Świadek podał również, iż nie widział w hali wyrobów tytoniowych, wskazał, że „w tym okresie co ja byłem to pewnie był zauważył że coś jest takiego rozładowywane, przeładowywane bądź wywożone albo wwożone. Takich sytuacji nie zauważyłem”.;

- z zeznań R. K. (k. 1012, 1028, 1891,2547) świadka P. W. (k. 1031, 1814,2546), świadka Ł. W. (k. 1041, 1814,2546) świadka A. A. (k. 1019, 1891,2549v), świadka A. M. (k. 1356) również nie wynika jakoby K. Ł. miał uczestniczyć w nielegalnym procederze,

- świadek Ł. W. (k. 1041v) zeznał, iż w toku czynności ustalono, że pojazdem marki V. (...) poruszał się K. Ł., lecz nie wiadomo z czego to dokładnie wynika, na podstawie jakich czynności doszło do ustalenia, że to K. Ł. poruszał się tym pojazdem, przy czym K. Ł. nigdy nie posiadał pojazdu o takim nr rejestracyjnym;

- z opinii z zakresu badań osmologicznych sporządzonej na potrzeby niniejszego postępowania (k. 931-934) w zakresie ustalenia czy istnieje zgodność zapachowa pomiędzy materiałem dowodowym, w postaci śladu zapachowego zabezpieczonego podczas oględzin zespołu pojazdów marki M. (...), czy przedmiotów z hali magazynowej przy ul. (...) w postaci m.in. rękawic, a materiałem porównawczym zabezpieczonym od K. Ł. nie stwierdzono zgodności tego materiału.;

- z opinii z zakresu badań genetycznych (k. 937-948) nie stwierdzono, aby zabezpieczony materiał genetyczny odpowiadał materiałowi pobranemu od K. Ł.;

- z protokołów odtworzenia utrwalonych zapisów (k. 1043-1044, 1053) również nie wynika jakoby K. Ł. mógłby brać udział w nielegalnym procederze;

- z opinii znajdującej się na k. 1048-1051 wynika, iż na podstawie informacji uzyskanych od M. (...) ustalono, że do badanego pojazdu wydano dwa komplety kluczy. Z informacji od M. (...) (k. 1101, 1104, 1107) wynika, iż nie są w stanie określić czy w pojeździe M. używany był inny kluczyk niż ten przesłany do weryfikacji. Z pisma od M. (...) (k. 1109) wynika, iż serwis w Niemczech nie udzielił odpowiedzi w zakresie daty ostatniego używania kluczyka;

- Sąd poczynił ustalenia w oparciu o wyjaśnienia T. D., w sytuacji gdy ich wiarygodność nie została w żadnym stopniu zweryfikowana, Sąd nie zwrócił się do Prokuratury Krajowej o nadesłanie pełnych akt postępowania, a ograniczył się jedynie do załączenia do akt protokołu z jego przesłuchania, w sytuacji gdy później zebrany materiał dowodowy w toku postępowania przed Prokuraturą Krajową mógł przecież podważać całkowicie wyjaśnienia T. D., a jednocześnie w/w świadek (tam podejrzany) w składanych wyjaśnieniach wprost powołuje się na protokoły z akt, których nie załączono do niniejszego postępowania (pomimo dokonywania ustaleń faktycznych przez Sąd I instancji na ich podstawie i pomimo ich niezakwestionowania np. k. 2514 odniesienia do dokumentacji fotograficznej czy tablic poglądowych);

- T. D. podczas czynności okazania w toku postępowania przed Prokuraturą Krajową (k. 2514) nie był w stanie rozpoznać czy na tablicy znajduje się wizerunek K. Ł., czy P. Ł.. Z treści protokołu wynika, iż przeprowadzający czynność po pierwszym okazaniu wskazał, iż osobą na tablicy jest K. Ł.. Kolejno okazano drugą tablicę i wtedy T. D. wskazał, iż na pewno jest to P. Ł.. Czynność ta została przeprowadzona w sposób sugerujący, skoro funkcjonariusz powiedział T. D., że na pierwszej tablicy jest K., to logicznym jest, że skoro okazał drugą tablicę to na niej znajduje się wizerunek P. Ł.. A zatem czynność ta została przeprowadzona w sposób nieprawidłowy, sugerujący i jako taka nie powinna stanowić podstawy ustaleń faktycznych. Dodatkowo do akt niniejszej sprawy nie załączono tablic poglądowych, które istotnie wskazywałyby na prawidłowość rozpoznania;

II. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 174 k.p.k. poprzez poczynienie na podstawie zeznań świadka P. W. (k. 1031) ustaleń faktycznych dotyczących okoliczności podanych świadkowi przez świadka D. B., co do osoby K. Ł. jako przekazującego kluczyki do pojazdu, w sytuacji gdy twierdzenia P. W. nie znajdują odzwierciedlenia w zeznaniach D. B., a w doktrynie oraz judykaturze szczególnie mocno zaakcentowano całkowity zakaz wykorzystywania w procesie karnym zeznań rozpytującego na okoliczność informacji uzyskanych w toku rozpytania osoby, która uzyskała następnie w toku postępowania karnego status oskarżonego albo świadka, jeżeli zeznania rozpytującego zastąpiłyby procesowe depozycje rozpytanego lub stanowiłyby podstawę ustaleń faktycznych sprzecznych z tymi depozycjami,

III. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 7 k.p.k. poprzez przyznanie zeznaniom T. D. waloru wiarygodności i co za tym uznanie, zaniechanie kierowania się przez Sąd Rejonowy w Łukowie w ramach niniejszego postępowania wytycznymi Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 7 lipca 2021r. sygn. akt IV KK 573/20, w sytuacji gdy zeznania T. D. są jedynie pomówieniami, a zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą oceniając ten dowód należy do niego podchodzić ze szczególną wnikliwością i ostrożnością i analizować go w powiązaniu z innymi dowodami, w niniejszej zaś sprawie nie ma innych obiektywnych dowodów świadczących o tym, że istotnie to K. Ł. brał udział w przestępczym procederze, Sąd nie zwrócił się do Prokuratury Krajowej o nadesłanie pełnych akt postępowania przygotowawczego (lub choćby kompletnych protokołów z materiałem źródłowym do którego odnosi się T. D. k:2514), celem wnikliwej analizy wyjaśnień T. D. i zweryfikowania, czy aby jego linia obrony nie została na dalszym etapie podważona, jak też możliwości całościowej oceny jego wyjaśnień/ zeznań, przy czym co najistotniejsze, świadek wprost wskazał, że nie miał nic wspólnego z transportem objętym aktem oskarżenia w niniejszej sprawie;

IV. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 7 k.p.k. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań w charakterze świadka P. Ł. oraz przeprowadzenia z urzędu dowodu z przesłuchania w charakterze świadków M. G. (1) i A. C., w sytuacji gdy przeprowadzenie tego dowodu jawi się jako kluczowe pod kątem rzekomego brania udziału w przestępczym procederze przez K. Ł., albowiem świadkowie składający zeznania w niniejszym postępowaniu wskazywali, iż nie potrafili odróżnić braci, odróżnić ich nie potrafił nawet T. D., a okoliczności przez niego podawane nie zostały zweryfikowane;

V. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 7 k.p.k. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań w charakterze świadka P. O., w sytuacji gdy przeprowadzenie tego dowodu jawi się jako kluczowe pod kątem rzekomego brania udziału w przestępczym procederze przez K. Ł. albowiem świadek T. D. w swoich zeznaniach wprost wskazywał na udział P. O. w przeładunkach papierosów, a jednak P. O. nie został postawiony zarzut, w przeciwieństwie do K. Ł.;

VI. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 170 k.p.k. poprzez niezasadne pominięcie dowodu z przesłuchania świadka P. Ł. wobec niezłożenia przez niego żądanego oświadczenia (k. 2829) w sytuacji, gdy przeprowadzenie tego dowodu jest konieczne i uzasadnione, celem ustalenia wiedzy świadka w zakresie zdarzeń będących przedmiotem postępowania, a także skonfrontowania świadka z zeznaniami T. D., którego zeznania Sąd uznał za wiarygodne;

z ostrożności procesowej: f

VII. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 5 § 2 k.p.k. poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia niedających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego, w sytuacji gdy sprawstwo oskarżonego winno być dla sądu bezsporne, z kolei zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozostawiał duże wątpliwości w tym zakresie, zwłaszcza, że świadkowie składający zeznania na potrzeby niniejszego postępowania wielokrotnie wskazywali, iż nie są w stanie rozróżnić braci bliźniaków, zaś twierdzenia T. D. w ogóle nie zostały zweryfikowane pod kątem indywidualnej odpowiedzialności;

z daleko posuniętej ostrożności procesowej:

VIII. rażącą niewspółmierność orzeczonej względem oskarżonego kary 1 roku i 9 miesięcy pozbawienia wolności i kary grzywny w wysokości 300 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 800zł, podczas gdy;

- zdaje się, że Sąd przy wymiarze kary nie kierował się dyrektywami wymiaru karu, lecz w istocie informacją o innym toczącym się postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Krajową, K. Ł. jednakże nie został prawomocnie skazany w tym postępowaniu i wciąż korzysta z naczelnej zasady procesu karnego - domniemania niewinności, a zatem Sąd w ogóle nie powinien brać pod uwagę tych okoliczności przy wymiarze kary;

- Sąd w uzasadnieniu orzeczenia wskazał, iż „skala i rozmiar prowadzonej działalności przestępczej jednoznacznie wskazującej, że oskarżeni działali w porozumieniu też z innymi osobami, na dużą skalę, uczynili sobie źródło dochodu z tej przestępczej działalności) również nagminność tego typu przestępstw na terenie działania nie tylko tutejszego sądu, ale także na terenie kraju”, w sytuacji gdy okoliczności te nie wynikają z prawomocnego wyroku skazującego albowiem wyrok taki nie zapadł, a zatem Sąd domniemanie przypisuje oskarżonemu winę w zakresie nieobjętym niniejszym postępowaniem i sugeruje się tym przy wymierzeniu kary, co jest niedopuszczalne,

- ocena wszystkich okoliczności sprawy oraz właściwości oskarżonego uzasadniała wymierzenie kary w dużo niższym wymiarze, wobec oskarżonego zachodzi pozytywna prognoza kryminologiczna,

- przy pierwszym rozpoznawaniu sprawy oskarżyciel publiczny wnioskował o wymierzenie wobec wszystkich oskarżonych kar z warunkowym zawieszeniem ich wykonania (k.2138),

- Sąd I instancji wyszedł poza ramy aktu oskarżenia poprzez przyjęcie, że wartość przedmiotu czynu zabronionego była wielka i wynosiła łącznie 11 124 521,00 zł, w sytuacji gdy oskarżyciel nie zarzucił tego oskarżonemu.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Argumenty skarżącego (pkt I i II) dotyczące pierwszoinstancjnej oceny wyjaśnień oskarżonego stanowiły jednostronne podkreślanie okoliczności dla niego korzystnych, z pomięciem i przemilczeniem wszystkiego tego, co go obciążało. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż w każdej sprawie, kiedy oskarżony nie przyznaje się do winy i podaje okoliczności mogące świadczyć o jego niewinności, obowiązkiem organów postępowania przygotowawczego, jak i Sądu rozpoznającego sprawę, jest dokładne sprawdzenie obrony oskarżonego i poddanie ocenie dopiero tak zebranego materiału dowodowego (wyrok SN z 20.07.1987r., II KR 167/87, Inf. Praw. 1-3/1988, poz. 16).

Skarżący w zasadzie nie podważa oceny zeznań świadków D. B., D. K. (2), M. S. (2), P. K. (1) czy Z. W., a przytaczając te zeznania podkreśla, że nie wynika z nich, aby K. Ł. brał udział w nielegalnym procederze. Nie wszystkie fakty ustalone przez Sąd I instancji muszą być oparte na dowodach bezpośrednich, w tym przyznaniu się oskarżonego do winy, ale mogą wynikać także z nieodpartej logiki sytuacji oraz jednoznacznego kontekstu ustalonej sekwencji faktów ubocznych, na podstawie których doświadczenie życiowe nasuwa jednoznaczny wniosek, że dana okoliczność faktyczna istotnie wystąpiła. To do K. Ł. przesłano wiadomość sms-ową od R. P. w dniu 13 września 2017 roku z żądaniem dostarczenia kluczy do A. bo „inaczej wybije szybę”. D. B. początkowo próbował telefonicznie kontaktować się z K. Ł. o godz. 13.32, a dopiero potem z pracodawcą. Obciążający dla oskarżonego kontekst przesłania wiadomości był nader czytelny dla Sądu Okręgowego i dlatego należało przyjąć, że to oskarżony K. Ł. dostarczył klucze do ciągnika siodłowego, a więc dysponował pojazdem mając świadomość do czego służy i jaki posiada ładunek. D. B. nie zatrzymał kluczy, wyjął z kabiny pojazdu potrzebne mu rzeczy i oddał kluczyki K. Ł., a więc ten dalej nimi dysponował. R. P. doskonale o tym wiedział, bo właśnie do niego skierował sms-a z żądaniem dostarczenia kluczy. Brak jest okoliczności wskakujących, że po otrzymanym sms- a, ktoś inny przywiózł kluczyki od pojazdu. W dniu 13 września 2017 roku po około godzinie od przyjazdu K. Ł. i zabraniu kluczy zestaw pojazdów pojechał po raz kolejny do hali na ul. (...), a po załadunku całościowym pojazd nie był już przemieszczany. Niewątpliwie oskarżony w czasie tego przejazdu dysponował kluczykami do pojazdu. Z chwilą ujawnienia pojazdu załadowanego papierosami nie było jeszcze żadnych okoliczności łączących oskarżonego z osobą R. P.. Ale już wtedy oskarżony K. Ł. mając świadomość swojego udziału w procederze przestępczym oddalił się z miejsca zamieszkania, jego telefon przestał się logować, a podjęte czynności nie doprowadziły do zatrzymania go. Taka postawa oskarżonego również świadczy o jego powiązaniu z ujawnionym przestępstwem.

(punt III). Wyjaśnienia T. D. złożone w innym postępowaniu przygotowawczym znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym tej sprawy, zarówno osobowym materiale dowodowym, jak i pochodzącym z nieosobowych źródeł dowodowych. Są w toku postępowania cały czas spójne, brak w nich oznak chwiejności. Konsekwentnie podnosił i opisywał jaki udział mieli oskarżeniu w przedmiotowym przestępstwie. Należy zauważyć, że T. D. przyznał się do szeregu stawianych mu zarzutów. Nie umniejszał zatem swojej odpowiedzialności karnej. W tej sytuacji uznanie jego wyjaśnień (zeznań złożonych w tym postępowaniu) za w pełni wiarygodnych przez Sąd Rejonowy jawi się jako zasadne. Należy podkreślić, że przy dowodzie z pomówienia nie jest konieczne, aby relacje pomawiającego były potwierdzone innymi dowodami co do każdego opisywanego przez niego zdarzenia. Potwierdzenie innymi dowodami co najmniej części przestępstw opisywanych przez pomawiającego daje podstawy do pozytywnego zweryfikowania pozostałych jego relacji dotyczących innych przestępstw popełnionych przez tego samego sprawcę, a także przestępstw popełnionych przez inne osoby (wyrok SA w Warszawie z 8.10.2018 r., II AKa 462/17, LEX nr 2626136). Na rozprawie T. D. logicznie oświadczył, że zna oskarżonych, z czego jasno wynika, że zna wszystkich oskarżonych. T. D. wskazywał, że szczególnie dobrze znał się P. i K. Ł.. Należy wskazać, że obecnie skarżący podnosi szereg okoliczności kwestionując zeznania tego świadka, choć po jego przesłuchaniu strony nie miały żadnych pytań, a więc nie widziały konieczności wyjaśnienia ewentualnych niejasności czy sprzeczności. Obrońca występujący na rozprawie przed Sądem I instancji nie widział konieczności zapytania świadka o M. G. (1) czy A. C., nie ustalał okoliczności związanych z działaniami podejmowanymi przez P. Ł. czy K. Ł.. Oparcie się przez Sąd I instancji na poświadczonych za zgodnościach kopiach zeznań było dopuszczalne i nie wymagało załączenia całości akt, a w toku postępowania nie ujawniły się okoliczności wskazujące, aby świadek T. D. planował czy też już zmienił treść swoich wyjaśnień. W toku postępowania odwoławczego uzupełniono materiał dowody poprzez załączenie tablic poglądowych. Należy mieć na uwadze, że T. D. opisywał szeroki zakres przestępczej działalności P. i K. Ł. związanej z przemytem papierosów, wskazał miejsce gdzie dokonywano przeładunku papierosów, w miejscu tym obecni byli P. i K. Ł. będący wspólnikami M. G. (2), składał te zeznania w sposób stanowczy i podtrzymał je podczas przesłuchania przez Sądem I instancji. Podczas okazania wskazał te osoby, na podstawie dokumentacji fotograficznej wskazując w pierwszej kolejności K. Ł.. Wobec faktu, że rozpoznanie dotyczyło braci bliźniaków należało odnieść się do innych dowodów zgromadzonych w sprawie, a w szczególności przesyłanych do K. Ł. wiadomości sms od R. P. w dniu 13 września 2017 roku z żądaniem dostarczenia kluczy do A. bo „inaczej wybiję szybę”. D. B. początkowo próbował kontaktować się z K. Ł., a dopiero potem z pracodawcą. Analiza wzajemnych połączeń pomiędzy D. B., K. Ł. i R. P. wskazuje wprost, że to K. Ł. przywiózł klucze do pojazdu, a nie jego brat. D. B. podczas pierwszego przesłuchania wskazał jaki pojazdem przyjechał mężczyzna, który przywiózł mu klucze, a na podstawie baz danych i informacji policyjnych ustalono, że pojazd taki był użytkowany przez K. Ł. (k.1041). O takim pojeździe mówił również T. D. i to właśnie od P. i K. Ł. dostał pojazd V. (...), aby dojeżdżał do hali w Ł.. Niewątpliwie niektórzy ze świadków wskazywali, że nie są w stanie rozpoznać oskarżonego i jego brata, ale nie może to stanowić podstawy do obalenia dowodów w postaci opisu działalności oskarżonego przez T. D. czy otrzymanego przez oskarżonego smsa o jednoznacznej wymowie, co do którego nie zajął on żadnego stanowiska.

(punkt V) Podstawa odstąpienia od przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka P. O. została w sposób jednoznaczny określona przez Sąd I instancji i wynikała z okoliczności wskazanych w informacji uzyskanych z KPP w Ł.. Nie można przesłuchać świadka, gdy nie jest znane miejsce jego zamieszkania czy pobytu, a prowadzone poszukiwania listem gończym nie przyniosły rezultatu (k.2715). Obrońca oskarżonego domagając się przeprowadzenia tego dowodu również nie wskazał na miejsce pobytu świadka celem dokonania skutecznego doręczenia wezwania.

(punkt IV, VI) Podstawa odstąpienia od przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka P. Ł. została w sposób jednoznaczny określona przez Sąd I instancji i wynikała ze stanowiska prokuratora, który na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2023 roku zrezygnował z tego dowodu. Obecni na sali obrońcy oskarżonych nie oponowali co do wniosku prokuratora, a więc nie widzieli potrzeby wezwania świadka, który wcześniej skorzystał z prawa do odmowy składania zeznań. Trudno w tej sytuacji mówić o konieczności konfrontacji, jeżeli świadek odmówił składania zeznań, a wzywany do ponownego wypowiedzenia się nie nadesłał stosownego oświadczenia. Skarżący w zasadzie nie wskazał na jakie okoliczności powinni być przesłuchani świadkowie M. G. (1) i A. C., a obrońca obecny podczas przesłuchania T. D. nie pytał go o te osoby i ich znaczenia dla odpowiedzialności oskarżonego K. Ł..

(punkt VII) Odwołując się do kolejnego zarzutu skarżącego, nadmienić należy, że „stan nie dających się usunąć wątpliwości”, o jakich stanowi przepis art. 5 § 2 kpk, dotyczy wątpliwości, które ma i których nie jest w stanie rozstrzygnąć Sąd rozpoznający sprawę merytorycznie. Przepis ten nie dotyczy wątpliwości obrońcy, czy oskarżonego co do stanu dowodów. W przedmiotowej sprawie ma to o tyle doniosłe znaczenie, o ile argumentacja obrońcy, popierającego podniesione zarzuty obrazy prawa procesowego, w tym właśnie art. 5 § 2 kk sprowadza się w istocie do zanegowania pierwszoinstancyjnej oceny dowodów. Sama tylko okoliczność, że oskarżony w sposób nieudolny zaprzeczał swojemu sprawstwu, nie może być wystarczającym powodem do przyznania jego twierdzeniom waloru wiarygodności, w sytuacji, gdy pozostałe zgromadzone w toku niniejszej sprawy dowody stanowczo dowodzą innej wersji zdarzeń. W niniejszej sprawie, Sąd Rejonowy poddał zeznania świadka T. D. wnikliwej ocenie, konfrontując je z pozostałymi zgromadzonymi dowodami, tak osobowymi, jak i rzeczowymi zabezpieczonymi na wcześniejszym etapie postepowania. Analiza ta stanowczo obaliła linię obrony oskarżonego, sprowadzającą się wyłącznie do negowania swojego sprawstwa i podważania wiarygodności zeznań świadków min. T. D. czy rejestru połączeń i kontaktów między oskarżonymi.

(punkt VIII) Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji wskazuje jakie okoliczności wzięto pod uwagę przy wymiarze kary wobec oskarżonego, a oczywiste jest, że bieg postępowania w innej sprawie toczącej się wobec oskarżonego nie ma znaczenia dla oceny jego karalności, gdyż jak wynika z aktualnych danych o karalności jest osoba niekaraną (k.3152). Wskazane okoliczności w pkt VIII mające wpływ na wymiar kary odnosiły się do oskarżonego, jako osoby działającej wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami w tym postepowaniu, gdzie popełniono przestępstwo obejmujące dużą ilość zabezpieczonych papierosów i dużą wartość należności celnej i akcyzy. Niewątpliwie oskarżony czerpał z tej działalności korzyść majątkową, co wynika z zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Tego typu przestępstwa, którym sprzyja bliskość granicy, mają charakter nagminny na tym terenie, czego przeciętny obywatel ma świadomość. Sąd I instancji nie był w żaden sposób związany wnioskami co do wymiaru kary wskazanymi przy pierwszym rozpoznaniu sprawy, a co za tym idzie nie był związany stanowiskiem o wymierzenie kar z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 3 listopada 2021 r. II AKa 532/19 o możliwości zastosowania dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary decydują nie tylko przesłanki wymienione wprost w art. 69 § 1 i 2 k.k., ale także względy słuszności i celowości karania. Sąd jest zobowiązany uwzględniać dyrektywy wymiaru kary określone w art. 53 k.k., w tym wziąć pod uwagę także kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa. Zarówno w ocenie Sądu I instancji, jak i Sądu Okręgowego brak było przesłanek do warunkowego zawieszenia wykonania kary, a apelacja zawierająca zarzut rażącej niewspółmierności kary nie wskazuje okoliczności odnoszących się do oskarżonego, jego właściwości i warunków osobistych przemawiających za obniżeniem kary i warunkowym zawieszeniem wykonania kary.

Sąd Okręgowy przyjął na korzyść oskarżonego, że wartość przedmiotu czynu zabronionego niezasadnie została przyjęto na kwotę 11.124, 521 zł (uszczuplenie podatku VAT na kwotę 2.315.367 zł jako nie objętego opisem czynu, w którym nie określono czynności, które spowodowałyby powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku VAT) i w tym zakresie dokonał zmiany orzeczenia. Uzupełnienie kwalifikacji i podstawy skazania nie stanowiło pogorszenia sytuacji oskarżonego, nie dokonano zmiany ustaleń faktycznych, a nadzwyczajne obostrzenie kary zostało zastosowane przez Sąd I instancji i przyjęte w podstawie wymiaru kary

Wnioski

- o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od dokonania zarzucanego mu czynu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu Łukowie;

- o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez obniżenie kary i jej wymierzenie w granicach dolnego ustawowego zagrożenia z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

bezzasadność zarzutów warunkowała bezzasadność zasadniczych wskazanych wyżej wniosków

Lp.

Zarzuty obrońcy oskarżonego K. K. (1)

1.

I. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego i wskazań wiedzy, co doprowadziło do nieuzasadnionego przyjęcia, iż oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu, w sytuacji gdy:

- brak jest w niniejszej sprawie obiektywnego materiału dowodowego z którego wynikałoby, iż istotnie oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu, sama okoliczność, iż ślady biologiczne K. K. (1) znalazły się w ciągniku oraz na rękawiczkach nie może świadczyć o winie oskarżonego albowiem brak jest obiektywnych dowodów, które wskazywałyby, iż oskarżony zostawił je w dniach od 11 do 14 września 2017r..

- oskarżony K. K. (1) składał wyjaśnienia, w których podał, że w przeszłości wykonywał przewozy pojazdem w firmie oskarżonego R. P., jeździł również M., posiadał on klucze od M. już od jakiegoś czasu,

- Sąd dla wzmocnienia argumentacji dotyczącej winy oskarżonych powołuje się na fakt prowadzenia postępowania przygotowawczego przez Prokuraturę Krajową w B., lecz udział K. K. (1) w tamtym postępowaniu jest co najmniej wątpliwy,

- Sąd uznaje za wiarygodne zeznania świadka T. D., w sytuacji gdy świadek ten zeznał, że przeładunkiem zajmował się też P. O., podczas gdy P. O. nie został postawiony taki zarzut,

- Sąd pomimo uzyskania informacji o rzekomym udziale P. O. w przeładunkach odstąpił od jego przesłuchania w toku przedmiotowego postępowania, w sytuacji gdy jego zeznania byłyby kluczowe jeśli chodzi o potencjalny udział w procederze K. K. (1),

- z zeznań T. D. nie wynika, iż K. K. (1) miał uczestniczyć w przeładunku papierosów w dniach od 11 września 2017r. do 14 września 2017r.,

- świadek T. D. jako osoba korzystająca z instytucji przewidzianej w art. 60 k.k. miała interes w tym, aby podać jak najwięcej okoliczności celem uzyskania dla siebie korzystnego rozstrzygnięcia, a co za tym idzie w pomówieniu K. K. (1),

II. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 7 k.p.k. poprzez przyznanie zeznaniom T. D. waloru wiarygodności i co za tym uznanie, zaniechanie kierowania się przez Sąd Rejonowy w Łukowie w ramach niniejszego postępowania wytycznymi Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 7 lipca 2021r. sygn. akt IV KK 573/20, w sytuacji gdy zeznania T. D. są jedynie pomówieniami i nie wynika z nich, że K. K. (1) miał uczestniczyć w przeładunku papierosów w okresie objętym aktem oskarżenia, a zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą oceniając ten dowód należy do niego podchodzić ze szczególną wnikliwością i ostrożnością i analizować go w powiązaniu z innymi dowodami, w niniejszej zaś sprawie nie ma innych obiektywnych dowodów świadczących o tym, że istotnie to K. K. (1) brał udział w przestępczym procederze,

III. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 7 k.p.k. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań w charakterze świadka P. O., w sytuacji gdy przeprowadzenie tego dowodu jawi się jako kluczowe pod kątem rzekomego brania udziału w przestępczym procederze przez K. K. (1) albowiem świadek T. D. w swoich zeznaniach wprost wskazywał na udział P. O. w przeładunkach papierosów, a jednak P. O. nie został postawiony zarzut, w przeciwieństwie do K. K. (1),

IV. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 170 § 1 k.p.k. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka P. O., w sytuacji gdy przeprowadzenie tegoż dowodu było uzasadnione w świetle zeznań świadka T. D., które to zeznania Sąd uznał za wiarygodne, a T. D. wskazywał na P. O. jako osobę biorącą udział w przeładunkach papierosów, a osobie tej nie został postawiony zarzut w niniejszej sprawie,

V. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 167 in fine k.p.k. poprzez zaniechanie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z urzędu z opinii Instytutu Genetyki Sądowej, celem ustalenia kiedy i w jakiej sytuacji został pozostawiony ślad przez K. K. (1) na zabezpieczonych dowodach, podczas gdy przeprowadzenie tego dowodu jest konieczne celem ustalenia, czy K. K. (1) pozostawił ślady w okresie objętym aktem oskarżenia, czy też wcześniej, tak jak wyjaśniał w toku postępowania, a co za tym idzie ustalenia, czy doszło do popełnienia przestępstwa przez K. K. (1),

VI. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego w postaci wyjaśnień T. D. w zakresie w jakim zostały mu one odczytane, w sytuacji gdy T. D. z uwagi na swoją sytuację procesową nie był objęty treścią art. 233 k.k., a zatem nie składał on zeznań pod groźbą odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, z tego względu miał pełną swobodę w obciążeniu K. K. (1) bez narażenia się na konsekwencje prawne , co Sąd I instancji niezasadnie pominął,

z ostrożności procesowej:

VII. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 5 § 2 k.p.k. poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia niedających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego, w sytuacji gdy sprawstwo oskarżonego winno być dla sądu bezsporne, a zasada prawdy materialnej wprowadza w procesie karnym wymóg opierania wszelkich rozstrzygnięć na zgodnych z prawdą ustaleniach faktycznych, rozumie się jednak przez nie ustalenia udowodnione, a więc takie, gdy w świetle przeprowadzonych dowodów fakt przeciwny dowodzeniu jest niemożliwy lub wysoce nieprawdopodobny, obowiązek udowodnienia odnosić należy jednak tylko do ustaleń niekorzystnych dla oskarżonego, jako że on sam korzysta z domniemania niewinności (art. 5 § 1 k.p.k.), a niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na jego korzyść (art. 5 § 2 k.p.k.).

z daleko posuniętej ostrożności procesowej:

VIII. rażącą niewspółmierność orzeczonej względem oskarżonego kary 1 roku i 9 miesięcy pozbawienia wolności i kary grzywny w wysokości 300 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 800 zł, podczas gdy ocena wszystkich okoliczności sprawy oraz właściwości oskarżonego uzasadniała wymierzenie kary w dużo niższym wymiarze, a wobec oskarżonego zachodzi pozytywna prognoza kryminologiczna.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

(pkt II) Pomówienie, podlega, tak jak każdy inny dowód w sprawie swobodnej ocenie sędziowskiej. Nie można uznawać z góry, iż dowód taki jest mniej wartościowy i ograniczać go do pojęcia fałszywego oskarżenia. Nieuzasadnione jest bowiem doszukiwanie się nieprawdy, póki nie pojawią się powody do takiej podejrzliwości. Zwykłą normą postępowania wszystkich ludzi, nie tylko sędziów, jest wierzyć każdemu w to, co mówi, chyba że okaże się, iż ktoś na to zaufanie nie zasługuje (postanowienie SN z 20.05.2022 r., II KK 578/21, LEX nr 3440185, wyrok SA w Krakowie z 27.01.1994 r., II AKr 243/93, KZS 1994, nr 2, poz. 19). Wspominany dowód, jest dowodem, który ze względu na zainteresowanie osoby pomawiającej inną osobę, powinien być poddany szczególnie wnikliwej ocenie, z jednoczesnym rozważeniem, czy istnieją dowody potwierdzające bezpośrednio czy choćby pośrednio wyjaśnienia pomawiającego, a nadto czy wyjaśnienia pomawiającego są logiczne i konsekwentne, albo czy nie są wręcz nieprawdopodobne, czy nie zawierają informacji sprzecznych, wzajemnie się wykluczających, w jakim czasie zostały złożone. Wyjaśnienia T. D. złożone w innym postępowaniu przygotowawczym znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym tej sprawy, zarówno osobowym materiale dowodowym, jak i pochodzącym z nieosobowych źródeł dowodowych. Są w toku postępowania cały czas spójne, brak w nich oznak chwiejności. Konsekwentnie świadek podnosił i opisywał jaki udział mieli oskarżeniu w przedmiotowym przestępstwie. Należy zauważyć, że T. D. przyznał się do szeregu stawianych mu zarzutów. Nie umniejszał zatem swojej odpowiedzialności karnej. W tej sytuacji uznanie jego wyjaśnień (zeznań złożonych w tym postępowaniu) za w pełni wiarygodnych przez Sąd Rejonowy jawi się jako zasadne. Należy podkreślić, że przy dowodzie z pomówienia nie jest konieczne, aby relacje pomawiającego były potwierdzone innymi dowodami co do każdego opisywanego przez niego zdarzenia. Potwierdzenie innymi dowodami co najmniej części przestępstw opisywanych przez pomawiającego daje podstawy do pozytywnego zweryfikowania pozostałych jego relacji dotyczących innych przestępstw popełnionych przez tego samego sprawcę, a także przestępstw popełnionych przez inne osoby (wyrok SA w Warszawie z 8.10.2018 r., II AKa 462/17, LEX nr 2626136). Na rozprawie T. D. logicznie oświadczył, że zna oskarżonych, z czego jasno wynika, że zna wszystkich oskarżonych. T. D. wskazywał, że szczególnie dobrze znał się z P. i K. Ł.. Skarżący nie przedstawił żadnych skutecznych zarzutów co do sposobu przeprowadzenia rozpoznania, jednocześnie nie wskazał, aby T. D. kierował się przesłankami osobistymi oskarżając K. K. (1). Zdaniem Sadu Okręgowego wypowiedzi T. D. należało uznać za wiarygodne. W toku przesłuchania obecny na rozprawie obrońca nie widział konieczności zadawania pytań świadkowi, można więc uznać, że zeznania uważał za kompletne i całościowe. Zarzut zatem był niezasadny.

Należy uzupełnić, że dokonane przez T. D. rozpoznanie K. K. (1) nie budziło wątpliwości i było stanowcze. T. D. podał pseudonim oskarżonego, opisał udział w przestępczym procederze i czynności jakie oskarżony wykonywał. Określił miejsce, w którym przebywał oskarżony, które zgodne było z tym co powiedział świadek J. F. (k.979). Świadek T. D. nie podawał konkretnych dat, ale opisał, że gdy dołączył do grupy to K. K. (1) pracował przy przeładunku papierosów już wcześniej. To zaś potwierdza, że K. K. (1) był zaangażowany w proceder jeszcze przed udziałem T. D.. W tym miejscu nie można zapominać, że telefon K. K. (1) podczas wszystkich transportów od 11 do 14 września 2017 roku logował się na trenie Ł., w dniu 13 września 2017 roku wyjechał swoim pojazdem z parkingu firmy (...) kilkanaście minut po powrocie ciągnika siodłowego z naczepą zawierającą zabezpieczone do sprawy papierosy bez polskich znaków akcyzy skarbowej. W jego pojeździe znaleziono klucze do pojazdu M. (...) przy drążku zmiany biegów, a więc w miejscu gdzie były pod ręką. W tej sytuacji tłumaczenia, że klucze posiadał od pewnego czasu i nie zdążył ich oddać są nielogiczne i stanowią linie obrony. Sąd Okręgowy w całości podzielił wnioski Sądu I instancji co do treści opinii z badań genetycznych, które również wbrew twierdzeniom skarżącego wskazują na odpowiedzialność oskarżonego (pkt I). Należy podkreślić, że rękawice robocze na których stwierdzono obecność materiału biologicznego należącego do K. K. (1) zostały znalezione na wózku widłowym znajdującym się w budynku przy u. Z., gdzie były ładowane papierosy, a nie w samochodzie, który miał być w przeszłości użytkowany przez oskarżonego.

(pkt III, IV) Podstawa odstąpienia od przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka P. O. została w sposób jednoznaczny określona przez Sąd I instancji i wynikała z okoliczności wskazanych w informacji uzyskanej od KPP w Ł.. Nie można przesłuchać świadka, gdy nie jest znane miejsce jego zamieszkania czy pobytu, a prowadzone poszukiwania listem gończym nie przyniosły rezultatu (k.2715). Obrońca oskarżonego domagając się przeprowadzenia tego dowodu również nie wskazał na miejsce pobytu świadka celem dokonania skutecznego doręczenia. Okoliczność czy w innej sprawie postawiono zarzuty popełnienia przestępstwa osobie wskazywanej przez T. D. w wyjaśnieniach w innej sprawie nie ma wpływu na odpowiedzialność oskarżonego K. K. (1) w tej sprawie.

(pkt V) Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2022 r. II AKa 392/22 wskazujące, że aktywność dowodową obrońcy w perspektywie art. 167 k.p.k. uznać należy za jego obowiązek. Nie do zaakceptowania jest taki stan rzeczy, w którym obrońca, zachowując się pasywnie, liczy jedynie na inicjatywę ze strony sądu. Obrońca ma obowiązek realizować linię obrony nie inaczej niż przez inicjatywę dowodową w kierunku wprowadzania i przeprowadzania dowodów odciążających reprezentowaną stronę. Realizacja obowiązku obrony wymaga odpowiedniej aktywności w postępowaniu dowodowym, która przede wszystkim powinna mieć miejsce przed sądem pierwszej instancji. Brak aktywności obrońcy w kierunku wnioskowania o dopuszczenie dowodu z opinii Instytutu Genetyki Sądowej nie może czynić zasadnym zarzutu nieprzeprowadzenia takiego dowodu z urzędu, tj. obrazy art. 167 k.p.k,. nawet jeżeli osobowo jest to inny obrońca, który przez Sądem I instancji zachował się w tym zakresie biernie.

Jednocześnie uważna analiza protokołu przesłuchania świadka T. D. jasno wskazuje, jaki pouczenia zostały skierowane do świadka i argumenty skarżącego zawarte w pkt VI apelacji są całkowicie chybione.

Odwołując się do kolejnego zarzutu (z pkt VII) skarżącego, nadmienić należy, że „stan nie dających się usunąć wątpliwości”, o jakich stanowi przepis art. 5 § 2 kpk, dotyczy wątpliwości, które ma i których nie jest w stanie rozstrzygnąć Sąd rozpoznający sprawę merytorycznie. Przepis ten nie dotyczy wątpliwości obrońcy, czy oskarżonego co do stanu dowodów. W przedmiotowej sprawie ma to o tyle doniosłe znaczenie, o ile argumentacja obrońcy, popierającego podniesione zarzuty obrazy prawa procesowego, w tym właśnie art. 5 § 2 kk sprowadza się w istocie do zanegowania pierwszoinstancyjnej oceny dowodów. Sama tylko okoliczność, że oskarżony w sposób nieudolny zaprzeczał swojemu sprawstwu, nie może być wystarczającym powodem do przyznania jego twierdzeniom waloru wiarygodności, w sytuacji, gdy pozostałe zgromadzone w toku niniejszej sprawy dowody stanowczo dowodzą innej wersji zdarzeń. W niniejszej sprawie, Sąd Rejonowy poddał zeznania świadka T. D. wnikliwej ocenie, konfrontując je z pozostałymi zgromadzonymi dowodami, tak osobowymi, jak i rzeczowymi zabezpieczonymi na wcześniejszym etapie postępowania. Analiza ta stanowczo obaliła linię obrony oskarżonego, sprowadzającą się wyłącznie do negowania swojego sprawstwa i podważania wiarygodności zeznań świadka T. D..

Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji wskazuje jakie okoliczności wzięto pod uwagę przy wymiarze kary wobec oskarżonego, a oczywiste jest, że bieg postępowania w innej sprawie toczącej się wobec oskarżonego nie ma znaczenia dla oceny jego karalności, gdyż jak wynika z aktualnych danych o karalności jest osoba niekaraną (k.3151). Wskazane okoliczności w pkt VIII mające wpływ na wymiar kary odnosiły się do oskarżonego, jako osoby działającej wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami w tym postępowaniu, gdzie popełniono przestępstwo obejmujące dużą ilość zabezpieczonych papierosów i dużą wartość należności akcyzowej i celnej. Niewątpliwie oskarżony czerpał z tej działalności korzyść majątkowa, co wynika z zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Tego typu przestępstwa, którym sprzyja bliskość granicy, mają charakter nagminny na tym terenie, czego przeciętny obywatel ma świadomość. Sąd I instancji nie był w żaden sposób związany wnioskami co do wymiaru kary wskazanymi przy pierwszym rozpoznaniu sprawy, a co za tym idzie nie był związany stanowiskiem o wymierzenie kar z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 3 listopada 2021 r. II AKa 532/19 o możliwości zastosowania dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary decydują nie tylko przesłanki wymienione wprost w art. 69 § 1 i 2 k.k., ale także względy słuszności i celowości karania. Sąd jest zobowiązany uwzględniać dyrektywy wymiaru kary określone w art. 53 k.k., w tym wziąć pod uwagę także kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa. Zarówno w ocenie Sądu I instancji, jak i Sądu Okręgowego brak było przesłanek do zmniejszenia, a następnie warunkowego zawieszenia wykonania kary, a apelacja zawierająca zarzut rażącej niewspółmierności kary nie wskazuje tak istotnych okoliczności odnoszących się do oskarżonego, jego właściwości i warunków osobistych przemawiających za obniżeniem kary i warunkowym zawieszeniem wykonania kary.

Sąd Okręgowy przyjął na korzyść oskarżonego, że wartość przedmiotu czynu zabronionego niezasadnie została przyjęto na kwotę 11.124, 521 zł (uszczuplenie podatku VAT na kwotę 2.315.367 zł jako nie objętego opisem czynu, w którym nie określono czynności, które spowodowałyby powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku VAT) i w tym zakresie dokonał zmiany orzeczenia, zaś uzupełnienie kwalifikacji i podstawy skazania nie stanowiło pogorszenia sytuacji oskarżonego, nie dokonano zmiany ustaleń faktycznych, a nadzwyczajne obostrzenie kary zostało zastosowane przez Sąd I instancji i przyjęte w podstawie wymiaru kary.

Wnioski

I. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego czynu,

z bardzo dalekiej ostrożności procesowej o:

II. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary w dolnych granicach ustawowego zagrożenia.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadne

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

bezzasadność zarzutów warunkowała bezzasadność wniosków

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 1 września 2023 r. syn. akt II K 362/22 zmieniono:

- poprzez dokonanie uzupełnienia kwalifikacji prawnych zgodnie z treścią zasadnej apelacji;

- w sposób prawidłowy zapisano rozstrzygnięcie o dowodach rzeczowych poprzez wskazanie oskarżonych (pkt 2 i 3 wyroku);

Zwięźle o powodach zmiany

Ze względu na częściową zasadność zarzutów dokonano wskazanej wyżej zmiany, a wobec bezzasadności pozostałych zarzutów apelacyjnych, przy jednoczesnym braku przesłanek z art. 440 kpk, Sąd Okręgowy nie miał podstaw do szerszej ingerencji w zaskarżone orzeczenie.

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

----------------------------------------------------------------------------------

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Zasądzono od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa po 48.320 zł kosztów sądowych, w tym 48.300 zł opłaty za postępowanie odwoławcze, na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 636 § 1 i 2 kpk w zw. z art. 627 kpk i art. 8 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 3 ust.2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. Nr 49, poz. 223 z 83 r. z późń. zm.). Oskarżeni to ludzie młodzi, zdolni do wykonywania pracy zarobkowej, K. Ł. posiada zawód i osiągał dochód, R. P. i K. K. (1) posiadają majątek w postaci nieruchomości.

7.  PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca K. Ł.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 1 września 2023r. sygn. akt II K 362/22

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

2

Podmiot wnoszący apelację

K. Ł.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 1 września 2023r. sygn. akt II K 362/22

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

3

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego K. K. (1)

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 1 września 2023r. sygn. akt II K 362/22

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

4

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego R. P.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 1 września 2023r. sygn. akt II K 362/22

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☒

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana