Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Siedlcach

Przewodniczący:

sędzia SO Agnieszka Karłowicz

Protokolant:

p.o. sekr. sąd. Anita Lemisiewicz-Pszczel

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 369/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 9 kwietnia 2025 roku o sygn. akt II K 107/25

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód (Numer kart)

I.

M. T.

M. T. w chwili zarzucanego mu czynu nie cierpiał na chorobę, upośledzenie umysłowe ani inne zakłócenia czynności psychicznych. Był on w stanie rozpoznać znaczenie swoich czynów i pokierować swoim postępowaniem. Stan zdrowia psychicznego M. T. pozwala na udział w postępowaniu karnym oraz na prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny.

opinia sądowo-psychiatryczno-psychologiczna (k.100-102)

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

opinia sądowo-psychiatryczno-psychologiczna

Przeprowadzony w toku postępowania odwoławczego dowód z opinii sądowo-psychiatryczno-psychologicznej stanowi, że M. T. w chwili zarzucanego mu czynu nie cierpiał na chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe ani inne zakłócenia czynności psychicznych. Był on w stanie rozpoznać znaczenie swoich czynów i pokierować swoim postępowaniem. Stan zdrowia psychicznego M. T. pozwalał na jego udział w postępowaniu karnym oraz na prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny. Opinia została sporządzona przez biegłych dysponujących wiedzą specjalną z zakresu psychiatrii i psychologii klinicznej, w oparciu o udostępniony materiał dowodowy. W ocenie Sądu opinia sądowo-psychiatryczno-psychologiczna spełnia kryteria przewidziane treścią art. 201 k.p.k. - jest jasna, zupełna i nie zawiera wewnętrznych sprzeczności. Rzetelność opinii nie budziła wątpliwości Sądu.

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzuty

I. 

M. T. w swojej osobistej apelacji, wskazał, że zaskarża w całości wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 9 kwietnia 2025 roku o sygn. akt II K 107/25 równocześnie podnosząc, że orzeczona wobec niego kara jest zbyt wysoka. Tym samym Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o treść art. 447 § 2 k.p.k., że apelacja oskarżonego jest zwrócona przeciwko całości rozstrzygnięcia o karze i środkach karnych. Skarżący kwestionując wymiar kary podniósł, że Sąd meriti nie wziął pod uwagę jego trudnych warunków mieszkaniowych oraz stanu zdrowia, o którym świadczy wedle skarżącego uczęszczanie w przeszłości do szkoły specjalnej w J.. W uzasadnieniu apelacji M. T. przyznał, że nie rozumie zapisów prawa.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadne

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Sąd Okręgowy po zapoznaniu się z aktami postępowania, w świetle złożonego środka odwoławczego, uznał sformułowane w nim zarzuty za bezzasadne i przedmiotowej apelacji nie uwzględnił. Zauważyć należało, że przedstawiona przez skarżącego argumentacja oraz przeprowadzony dowód z opinii sądowo-psychiatryczno-psychologicznej, nie były w stanie przekonać Sądu, co do potrzeby i zasadności zmiany zaskarżonego orzeczenia poprzez modyfikacje rozstrzygnięcia o winie, wymiary kary grzywny, okresu zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, czy wysokości świadczenia pieniężnego.

Mając na uwadze podnoszone przez oskarżonego okoliczności dotyczące stanu zdrowia psychicznego, Sąd Okręgowy w tym zakresie uzupełnił materiał dowodowy. Na ocenę stopnia winy oskarżonego miał wpływ jego poziom rozwoju intelektualnego, który działał w stanie pełnej poczytalności i stopień jego wiedzy, doświadczenie życiowe, zdolności percepcyjne, a w związku z tym rozpoznawalność sytuacji, w której się znalazł w sferze faktów, jak i prawnego ich wartościowania, co wynika z powyżej przytoczonej opinii sądowo – psychiatryczno-psychologicznej. Oskarżony pomimo występujących u niego zaburzeń zachowania i osobowości na podłożu organicznych zmian w ośrodkowym układzie nerwowym oraz padaczki, które w ocenie biegłych pozostają bez wpływu na stopień jego winy, dopuścił się przestępstwa o nieskomplikowanym charakterze, niewymagającym trudności w rozumieniu skutków swojego postępowania. Miał on świadomość w rozumieniu znaczenia swojego zachowania, gdyż było to zachowanie podstawowe, elementarne. Tym samym nie zasługuje na usprawiedliwienie twierdzenie skarżącego, który powołując się na nieznajomość przepisów prawa, stara się umniejszyć swoja winę. Nie może budzić wątpliwości, że w społeczeństwie tak naznaczonym nieskrępowaną kulturą sięgania po alkohol, konsekwencje prawonokarne prowadzenia pojazdów mechanicznych pod wpływem alkoholu - są znane, tym bardziej, że ustawodawca prowadzi od wielu lat politykę karną zmierzającą do zaostrzenia represji karnych wobec sprawców ww. przestępstw, czego ostatnim przykładem jest instytucja przepadku pojazdu mechanicznego, o której mowa w treści art. 44b k.k. Oskarżony swoim zachowaniem jednoznacznie okazał, iż jego negatywna społecznie postawa wobec dóbr chronionych prawem, ujawniona w niniejszym postępowaniu, nie jest przypadkowa, lecz ma charakter trwały, co znalazło słuszne odzwierciedlenie w wymiarze kary i wyborze środków karnych.

Skarżący formułując zarzut odnoszący się do niewspółmierności kary, próbował wyeksponować, zauważyć należy niesłusznie, że Sąd I instancji nie uwzględnił przy wymiarze kary okoliczności dotyczących właściwości i warunków osobistych oskarżonego, w szczególności jego stanu zdrowia i warunków mieszkaniowych, a także deklarowanej nieznajomości przepisów prawa. Podniesione uchybienie nie znajdują oparcia w treści sporządzonego przez Sąd meriti uzasadnienia, które choć ma charakter odtwórczy, zawiera okoliczności, którymi kierował się Sąd I instancji przy wymiarze kary, a które to spełniają dyrektywy wymiaru kary przewidziane treścią art. 53 k.k. W ocenie Sądu I instancji wymierzona kara uwzględnia w należyty sposób okoliczności obciążające jak i łagodzące, a nadto nie nosi znamion nadmiernej surowości, uwzględniając właściwości i warunki osobiste oskarżonego. M. T. dopuścił się zarzucanego mu czynu w zaledwie kilku miesięcy od orzeczenia wobec niego wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 8 października 2024 roku zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, co pozwala na ocenę, że oskarżony nadal przejawia negatywny stosunek do obowiązującego porządku prawnego, będąc odpornym na zastosowaną wobec niego uprzednio sankcję karną.

Podnieść nadto należy, że sfera sędziowskiego wymiaru kary w pierwszej kolejności zarezerwowana jest dla Sądu I instancji, który w tym zakresie orzeka biorąc przede wszystkim pod uwagę wskazania wynikające z art. 53 § 1 i 2 k.k. Podważanie ocen dokonywanych w tej sferze możliwe jest jedynie w ramach zarzutu rażącej niewspółmierności kary z art. 438 pkt 4 k.p.k. ( zob. post. SN z 8 listopada 2016 r., III KK 191/16, post. SN z 3 października 2011 r., V KK 96/11). Z tego względu kontrola instancyjna wyroku Sądu meriti w zakresie wymiaru kary powinna być dokonywana z uwzględnieniem szerokiego zakresu swobodnej oceny sądu co do tego, jaka kara będzie stanowiła trafną reakcję karną na przestępstwo. Ingerencja w płaszczyznę wymiaru kary wymaga zatem wykazania, że Sąd I instancji naruszył dyrektywy wymiaru kary w taki sposób, że orzeczona kara jest nie tylko nieproporcjonalna, ale rażąco niewspółmierna w świetle prawidłowo zastosowanych dyrektyw wymiaru kary w danej sprawie. Nie wystarczy zatem wskazanie przez skarżącego, że sąd orzekający nie uwzględnił danej okoliczności, takiej jak warunki mieszkalne oskarżonego, wprawdzie istotnej z perspektywy zastosowania się do jednej z dyrektyw, jednak nie na tyle doniosłej, że uwzględnienie prawidłowego znaczenia określonej dyrektywy wymiaru kary nakazywałoby orzec karę znacząco odbiegającą od tej, która została wymierzona w zaskarżonym wyroku (co do wysokości lub jej rodzaju). Innymi słowy, nie wystarczy tutaj odmienne zapatrywanie skarżącego co do dolegliwości sankcji karnej za popełnione przestępstwo, gdyż nie każda różnica w ocenie rzeczonej dolegliwości upoważnia Sąd Odwoławczy do ingerencji w jej kształt. Ustawa traktuje bowiem jako podstawę odwoławczą tylko taką niewspółmierność kary, która ma charakter rażący (art. 438 pkt 4 k.p.k.), a która zachodzić może wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można byłoby przyjąć, iż zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez Sąd I instancji, a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary przewidzianych w art. 53 k.k.

Końcowo należy odnieść się do orzeczonego przepadku motoroweru, którego orzeczenie, jak wynika z lektury akt sprawy, stanowi znaczną dolegliwość dla M. T.. Sąd I instancji prawidło zastosował dyspozycję art. 178a § 5 k.k. orzekając przepadek pojazdu mechanicznego, którym M. T. kierował w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości powyżej 1,5 promila alkoholu we krwi. Sąd Odwoławczy nie znalazł powodów, ażeby odstąpić od orzeczenia przepadku pojazdu mechanicznego, gdyż brak jest w materiale dowodowym ujawnionych wyjątkowych okoliczności, które niweczyłyby zasadność takiej decyzji. W ocenie Sądu odebranie oskarżonemu przedmiotu, który służył popełnieniu przestępstwa, będzie zwiększało bezpieczeństwo w ruchu lądowym, a także przyczyni się do refleksji oskarżonego nad swoim nagannym postępowaniem. Tym bardziej, że wobec oskarżonego nieprawomocnym wyrokiem z dnia 26 marca 2025 roku sygn. akt II W 185/25 wymierzono karę grzywny za kierowanie tym motorowerem w stanie po użyciu alkoholu. Po upływie kilku miesięcy oskarżony ponownie kierował tym motorowerem.

Końcowo, należy zaaprobować rodzaj kary, jej wysokość, a także dobór środków karnych, które orzekł Sąd meriti w zaskarżonym orzeczeniu wobec M. T., które stanowią właściwą reakcje wymiaru sprawiedliwości wobec przestępstwa, które popełnił oskarżony. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie w tym zakresie

spełnia cele kary i prewencji generalnej, a także jest społecznie sprawiedliwe, czym realizuje dyrektywy art. 53 k.k.

Wniosek

Oskarżony wniósł o zmniejszenie zasądzonej kary. Nadto obrońca oskarżonego w toku rozprawy apelacyjnej wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:

- wymierzenie kary grzywny w niższej wysokości w zakresie pkt 1,

-zmianę czasookresu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych do 3 lat w zakresie pkt 2,

- obniżenie kwoty świadczenia pieniężnego na rzecz Pomocy Pokrzywdzonym i Postpenitencjarnej do kwoty 5000 złotych,

- w zakresie orzeczenia świadczenia pieniężnego - przy kwalifikacji prawnej z art. 43a § 2 kk dodanie art. 39 pkt 3 k.k.,

- w zakresie pkt 4 - dotyczącego orzeczenia przepadku rozważenie, czy nie zachodzą szczególne okoliczności przemawiające za odstąpieniem od przepadku (ewentualnie zmianę kwalifikacji poprzez dodanie art. 178a § 5 k.k.),

- w zakresie kosztów sądowych - zwolnienie oskarżonego w całości i obciążenie nimi Skarbu Państwa, mając na uwadze sytuację osobistą i majątkową oskarżonego.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadne

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wobec niezasadności zarzutów podniesionych przez oskarżanego, wnioski apelacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zaskarżony wyrok w całości.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Wniesiony środek odwoławczy okazał się bezzasadny. Jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się uchybień podlegających rozpatrzeniu z urzędu. Zaskarżony wyrok w całości utrzymano w mocy.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II. 

Na podstawie art. 626 § 1 k.p.k., art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z § 17 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata B. S. kwotę 1033,20 złotych, w tym podatek VAT w stawce 23%, z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

III. 

Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. Sąd zwolnił oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, mając na uwadze, że ich uiszczenie byłoby dla niego zbyt uciążliwe w związku z uzyskiwaniem relatywnie niskiego wynagrodzenia za pracę.

7.  PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

pierwszy

Podmiot wnoszący apelację

oskarżony

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

w całości

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☒

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana