II Ka 599/25 - wyrok Sąd Okręgowy w Siedlcach z 2025-11-19
Sygn. akt II Ka 599/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 listopada 2025r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:
|
Przewodniczący: |
SSO Dariusz Półtorak |
|
|
Protokolant: |
sekr. sąd. Kinga Łempicka |
|
po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2025 r.
sprawy M. R.
oskarżonego z art. 157 § 2 kk
na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim
z dnia 22 maja 2025 r. sygn. akt II K 933/23
I. utrzymuje wyrok w mocy;
II. zasądza od oskarżonego M. R. na rzecz oskarżyciela prywatnego R. G. 840 zł tytułem zwrotu poniesionych przez niego kosztów zastępstwa na etapie postępowania odwoławczego;
III. zasądza od oskarżonego M. R. na rzecz Skarbu Państwa 100 zł opłaty za II instancję.
UZASADNIENIE |
|||
|
Formularz UK 2 |
Sygnatura akt |
II Ka 599/25 |
|
|
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: |
1 |
||
|
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA |
|||
|
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|
Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 22 maja 2025 r. w sprawie II K 933/23 |
|
1.2. Podmiot wnoszący apelację |
|
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|
☐ oskarżyciel posiłkowy |
|
☐ oskarżyciel prywatny |
|
☒ obrońca |
|
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|
☐ inny |
|
1.3. Granice zaskarżenia |
|
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
||||
|
☒ na korzyść ☐ na niekorzyść |
☒ w całości |
|||
|
☐ w części |
☐ |
co do winy |
||
|
☐ |
co do kary |
|||
|
☐ |
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
|||
|
1.3.2. Podniesione zarzuty |
||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
||||
|
☒ |
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
|||
|
☐ |
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
|||
|
☒ |
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
|||
|
☒ |
art. 438 pkt 3 k.p.k.
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
|||
|
☐ |
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
|||
|
☐ |
art. 439 k.p.k. |
|||
|
☐ |
brak zarzutów |
|||
|
1.4. Wnioski |
|
☐ |
uchylenie |
☒ |
zmiana |
|
2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy |
|
2.1. Ustalenie faktów |
|
2.1.1. Fakty uznane za udowodnione |
||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
|
1. |
M. R. |
Pomiędzy oskarżonym a oskarżycielem prywatnym istnieje długotrwały konflikt sąsiedzki, mający miejsce także po zdarzeniu będącym przedmiotem niniejszego postepowania. |
Pismo oskarżonego i nagranie zapisu monitoringu na nośniku pendrive |
194-194a |
|
2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione |
||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
|
2.2. Ocena dowodów |
|
2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów |
||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 |
Dowód |
Zwięźle o powodach uznania dowodu |
|
1. |
Pismo oskarżonego i nagranie zapisu monitoringu na nośniku pendrive |
Pismo oskarżonego wraz z nagraniem odnoszą się do sytuacji mającej miejsce po dacie czynu objętego wyrokiem i dotyczą uszkodzenia tabliczki z numerem domu oskarżonego, czego miał dopuścić się oskarżyciel prywatny. Oskarżony przedłożył ten dowód na okoliczność tego, że oskarżyciel prywatny jest osobą agresywną i skłonną do kłamstw, ponieważ choć zobowiązał się do naprawienia wyrządzonej szkody, to przedstawił jemu odmienny przebieg tego zdarzenia. |
|
2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów |
||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 |
Dowód |
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu |
|
. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków |
||
|
Lp. |
Zarzut |
|
|
1. |
1. Zarzut rażącej obrazy przepisów prawa procesowego, które miały wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 5 § 1 i 2 k.p.k., poprzez rozstrzygnięcie wszelkich występujących w sprawie wątpliwości na niekorzyść oskarżonego; a także bezpodstawnie przypisując wiarę dowodom w postaci nagrań przedłożonych przez oskarżyciela prywatnego, które nie mają żadnego znaczenia do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy; 2. zarzut rażącej obrazy przepisów prawa procesowego, które miała wpływ na treść wyroku, a mianowicie art 424 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 8 k.p.k., poprzez sporządzenie przez Sąd pierwszej instancji uzasadnienia wyroku w sposób pobieżny, przyjmując za podstawę tylko i wyłącznie okoliczności przemawiające za prawidłowością wersji prywatnego aktu oskarżenia, przy jednoczesnym zaniechaniu rozważenia okoliczności wersji przeciwnej i okoliczności oraz dowodów korzystnych dla oskarżonego; 3. zarzut rażącej obrazy przepisów prawa procesowego, które miały wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 4 k.p.k. i 7 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k., poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci zeznań świadków i wyjaśnień oskarżonego i bezzasadne przyjęcie, iż pozbawione są przymiotu wiarygodności w zakresie okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego, a także nie odniesienie się do kluczowych dowodów na korzyść oskarżonego; 4. zarzut rażącej obrazy przepisów prawa procesowego, które miały wpływ na treść wyroku, tj. art. 410 k.p.k. i 424 k.p.k. polegającej na pominięciu przy wyrokowaniu wyjaśnień oskarżonego, które były logiczne, spójne i korespondowały z innymi przeprowadzonymi dowodami w tym zeznaniami świadków: D. R., Z. R. oraz funkcjonariuszy Policji, a także zaniechaniu wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy; 5. zarzut rażącej obrazy przepisów prawa procesowego, które miały wpływ na treść wyroku, tj. art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. poprzez bezpodstawne oddalenie wniosku dowodowego obrońcy o dopuszczenie dowodu z bilingu połączeń między R. G., a K. G. z dnia zdarzenia, w sytuacji gdy przedmiotowy dowód był istotny do przeprowadzenia w celu prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy; 6. zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, który miał wpływ na jego treść przez niezasadne przyjęcie okoliczności z których wynika, iż oskarżony „uderzył pokrzywdzonego pięścią w twarz" podczas gdy właściwa, zgodna z przepisem art. 7 k.p.k. interpretacja całego materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania sądowego winna prowadzić do zgoła odmiennego wniosku, jednoznacznie wskazując, iż oskarżony został zaatakowany przez oskarżyciela prywatnego i jedynie odpierał jego atak, a co za tym idzie nie dopuścił się zarzucanego mu czynu; 7. zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 25 § 1 k.k. poprzez jego niezastosowanie, oparte na błędnym przekonaniu Sądu, że nie doszło do żadnego bezpośredniego, bezprawnego zamachu ze strony oskarżyciela prywatnego na oskarżonego, a ponadto, że oskarżony miał możliwość oraz warunki do tego, żeby w sytuacji w której się znalazł podjąć inne kroki, co stoi w oczywistej sprzeczności z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez Sąd. |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny |
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
||
|
Analiza zarzutów obrońcy oskarżonego doprowadziła do uznania ich za niezasadne, co skutkowało nieuwzględnieniem wniesionego środka odwoławczego. Sformułowane zarzuty nie miały swego odzwierciedlenia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, a oparte były na polemicznej argumentacji, podczas gdy Sąd meriti procedował właściwie, w tym prawidłowo oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i ustalając na jego podstawie rzeczywisty stan faktyczny, prowadzący do pozbawionego wątpliwości stwierdzenia, że oskarżony dopuścił się sprawstwa zarzucanego mu prywatnym aktem oskarżenia czynu. Jedynie przyjęcie, iż czyn ten cechuje się znikomą społeczną szkodliwością skutkowało umorzeniem postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. Wbrew twierdzeniom skarżącej, Sąd Rejonowy w sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wypowiedział się dostatecznie oraz trafnie co do motywów, które miał na względzie podczas ferowania wyroku, uwzględniając wszelkie ujawnione w sprawie okoliczności, przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść oskarżonego, toteż nie można dopatrzeć się zasadności stanowiska skarżącej, jakoby Sąd Rejonowy miał procedować nieobiektywnie. Rozważając argumentację zawartą w uzasadnieniu apelacji, jak i treść samych zarzutów zwrócić uwagę należało na jednostronną interpretację okoliczności zdarzenia dokonywaną przez skarżącą, pomijającą m.in. fakty płynące z obiektywnych źródeł dowodowych, do jakich należało zaliczyć chociażby zeznania funkcjonariuszy Policji przybyłych na miejsce zdarzenia, Odpowiadając na ten, jak i na pozostałe zarzuty apelacji, przede wszystkim zwrócić uwagę należało, że w zasadniczej części odnoszą się one do kwestii drugorzędnych, faktów pobocznych nie mających wpływu na treść wyroku, a tylko takie mogłyby stanowić podstawę do ingerencji w jego treść. Prezentując wywody odnoszące się do kwestii nie mających bezpośredniego znaczenia odnośnie przedmiotu niniejszego postępowania, obrońca próbuje w ten sposób zdeprecjonować wartość dowodową zeznań oskarżyciela prywatnego i przedstawianą przez niego wersję wydarzeń, przy czym zauważyć należy, że Sąd Rejonowy oceniając prawidłowo nie tylko ten materiał dowodowy, lecz także depozycje pozostałych osób, kierował się należytą ostrożnością i wstrzemięźliwością, chociażby ze względu na trwający między stronami konflikt, w który nie są zaangażowani jedynie oskarżony i oskarżyciel prywatny, lecz w sposób naturalny także najbliżsi członkowie ich rodzin. W świetle nawet wyjaśnień oskarżonego, które to zdaniem skarżącej powinny być uwzględnione jako wiarygodne, całkowicie bezpodstawnym jawi się zarzut błędnego ustalenia, że oskarżony uderzył pokrzywdzonego pięścią w twarz, skoro w swych wyjaśnieniach M. R. przyznał się do tego, że „machnął ręką” i trafił go (oskarżyciela prywatnego) w twarz, dopuszczając możliwość, że mógł użyć do tego pięści (k. 71). Jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy, obrażenia spowodowane tym uderzeniem zostały potwierdzone w dokumentacji medycznej znajdującej się w aktach sprawy, co wskazuje na wiarygodność przekazu oskarżyciela prywatnego, co do przebiegu zdarzenia, potwierdzonego w obiektywnych źródłach. Należy oczywiście pamiętać, że obie strony starały się przedstawić przebieg zdarzenia jak najbardziej korzystnie dla siebie, jednakże zeznania oskarżyciela prywatnego zasługiwały na uwzględnienie w kluczowej części, a przemawiającej za sprawstwem oskarżonego, bowiem były logiczne, jasne i korelowały z innymi wiarygodnymi dowodami, takimi jak: dokumentacja medyczna, kserokopie dokumentów z postępowań 4Ds.1146.2022, II W 710/23 i II W 76/23 toczących się z udziałem stron, nagrania z monitoringu czy ze zgłoszenia na numer alarmowy lub też częściowo uznanymi za wiarygodne zeznaniami K. G.. Przebieg zdarzenia opisywany przez obrońcę w apelacji, a oparty na wyjaśnieniach oskarżonego został przedstawiony w sposób przejaskrawiony, pomijający prawie całkowicie jakikolwiek aktywny udział oskarżonego w scysji pomiędzy stronami, czemu dobitnie przeczy przywoływany powyżej materiał dowodowy, jak i zasady prawidłowego rozumowania, wskazania wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Nadmienić należy, iż twierdzeniom oskarżonego, że oskarżyciel poruszał się pojazdem po lewej stronie jezdni, czyli tej samej co oskarżony, próbując tym wykazać konfrontacyjne nastawienie oskarżyciela, przeczą chociażby nagrania z monitoringu z podjazdu domu oskarżyciela prywatnego, na którym widać, że jechał on samochodem prawidłowo, trzymając się prawej strony jezdni. Jednocześnie można zaobserwować zbliżenie się oskarżonego do samochodu, a nie odwrotnie, co dodatkowo uprawdopodabniało wersję zdarzeń przekazywaną przez oskarżyciela prywatnego. Kwestia kopnięcia w samochód i uszkodzenia mienia nie była przedmiotem niniejszego postępowania, toteż zarzuty odnoszące się do tego przywoływanego przez Sąd Rejonowy faktu nie miały istotnego znaczenia dla sprawy, chociaż uznać należy za prawidłowe ustalenie, że oskarżony kopnął w karoserię (drzwi) pojazdu oskarżyciela posiłkowego nie tylko na podstawie wspomnianej opinii biegłego ze sprawy II W 710/23, lecz wskazywał na to całokształt wiarygodnego materiału dowodowego i logika ciągu wydarzeń następujących kolejno po sobie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, oceniany zgodnie z dyrektywami art. 7 k.p.k., nie mógł również doprowadzić do uznania, że oskarżony działał wówczas w warunkach obrony koniecznej, nawet jeśli to jego obrażenia okazały się dotkliwsze, aniżeli urazy oskarżyciela prywatnego. Należy podnieść, że to oskarżony sprowokował całe zdarzenie, kopiąc w drzwi pojazdu oskarżyciela prywatnego czy też eskalował sytuację konfliktową uderzając go pięścią w głowę. Jak przyjmuje się powszechnie w orzecznictwie, prowokacja ze strony oskarżonego wyklucza możliwość działania w obronie koniecznej (por.
wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 13 czerwca 2024 r. II AKa 68/24). Nie może powoływać się na prawo do obrony koniecznej ten, kto chociażby prowokuje napastnika do zamachu, aktywnie podejmując konfrontację i jedynie nie mogąc uzyskać przewagi nad osobą, z którą popadł w konflikt, decyduje się na użycie środka przynoszącego mu zamierzony cel (por.
wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 21 kwietnia 2022 r. II AKa 238/21). Nawet jeśli na uwzględnienie zasługiwałaby wersja forsowana przez oskarżonego, że to on został uderzony jako pierwszy, nie mogłoby prowadzić to do niejako automatycznego uznania, że działał wówczas w warunkach obrony koniecznej, bowiem działania podjęte w obronie koniecznej muszą mieć charakter obronny, muszą więc być motywowane wolą obrony. Ocena ich nie może sprowadzać się tylko do ustalenia kto pierwszy zadał cios, lecz musi uwzględniać całokształt okoliczności zdarzenia (por.
wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 4 marca 2020 r. II AKa 243/19). O obronie koniecznej zdefiniowanej w art. 25 k.k. nie sposób mówić także wtedy, gdy obie strony wzajemnie się prowokują, co potwierdza chociażby judykat Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, w którym uznano, że brak jest podstaw do przyjęcia prawa do obrony koniecznej, jeśli doszło do starcia pomiędzy dwoma osobami wzajemnie się prowokującymi w sposób świadczący o zgodzie obu na podjęcie walki (por.
wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 14 grudnia 2022 r. |
||
|
Wniosek |
||
|
Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i odmienne orzeczenie, co do istoty sprawy przez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynu zarzucanego mu w prywatnym akcie oskarżenia. |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny |
|
|
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. |
||
|
Niezasadność zarzutów skutkowała nieuwzględnieniem wniosku apelacyjnego, o czym szerzej przy ich omówieniu. |
||
|
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU |
|
|
1. |
|
|
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności |
|
|
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO |
|
|
5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji |
|
|
1. |
Przedmiot utrzymania w mocy |
|
Wyrok w całości. |
|
|
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy |
|
|
Wniesiona w sprawie apelacja nie była zasadna i nie podlegała uwzględnieniu. Jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się uchybień podlegających rozpatrzeniu z urzędu. |
|
|
5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji |
|
|
1. |
Przedmiot i zakres zmiany |
|
Zwięźle o powodach zmiany |
|
|
5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|||
|
5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia |
|||
|
1.1. |
☐ art. 439 k.p.k. |
||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||
|
2.1. |
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości |
☐ art. 437 § 2 k.p.k. |
|
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||
|
3.1. |
Konieczność umorzenia postępowania |
☐ art. 437 § 2 k.p.k. |
|
|
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia |
|||
|
4.1. |
☐ art. 454 § 1 k.p.k. |
||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||
|
5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania |
|||
|
5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku |
|||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
||
|
6. Koszty Procesu |
|||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
|
II, III. |
W związku z nieuwzględnieniem apelacji obrońcy, Sąd Okręgowy na podstawie art. 629 k.p.k. w zw. art. 628 pkt 1 k.p.k. i art. 636 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k., zasądził od oskarżonego M. R. na rzecz oskarżyciela prywatnego R. G. 840 zł tytułem zwrotu poniesionych przez niego kosztów zastępstwa na etapie postępowania odwoławczego, zgodnie ze stawką wynikającą z § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, a także na rzecz Skarbu Państwa 100 zł opłaty za II instancję, mając na względzie stawkę określoną w art. 13 ust.2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych. |
|
7. PODPIS |
|
1.3. Granice zaskarżenia |
||||||
|
Kolejny numer załącznika |
1 |
|||||
|
Podmiot wnoszący apelację |
Obrońca oskarżonego |
|||||
|
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja |
Wyrok w całości |
|||||
|
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
||||||
|
☒ na korzyść ☐ na niekorzyść |
☒ w całości |
|||||
|
☐ w części |
☐ |
co do winy |
||||
|
☐ |
co do kary |
|||||
|
☐ |
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
|||||
|
1.3.2. Podniesione zarzuty |
||||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
||||||
|
☒ |
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
|||||
|
☐ |
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
|||||
|
☒ |
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
|||||
|
☒ |
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
|||||
|
☐ |
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
|||||
|
☐ |
art. 439 k.p.k. |
|||||
|
☐ |
brak zarzutów |
|||||
|
1.4. Wnioski |
||||||
|
☐ |
uchylenie |
☒ |
zmiana |
|||
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Siedlcach
Osoba, która wytworzyła informację: Dariusz Półtorak
Data wytworzenia informacji: